(CNQP&KT) - Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã đánh dấu bước đột phá vĩ đại mở đầu thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới.

 

Lãnh tụ V.I.Lênin diễn thuyết trước quần chúng cách mạng ở Quảng trường Đỏ, Mát-xcơ-va.            Ảnh T.L

Nói về ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười Nga, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Như ánh mặt trời rạng đông xua tan bóng tối, cuộc Cách mạng Tháng Mười đã chiếu rọi ánh sáng mới vào lịch sử loài người... Kết quả của Cách mạng Tháng Mười, những nhiệm vụ lịch sử có một ý nghĩa quan trọng lớn lao đã được trao cho Đảng của V.I. Lênin và Đảng đã hoàn thành vẻ vang những nhiệm vụ đó. Các dân tộc trước kia bị áp bức đã trở thành những người làm chủ vận mệnh của mình... Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, nhân dân lao động đã bắt tay vào xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa không có bóc lột và áp bức dân tộc... Liên Xô đã biến cái mộng lâu đời ước ao hạnh phúc thành sự thật chói lọi, biểu hiện rõ rệt trên một phần sáu quả địa cầu”1.

     Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã khẳng định bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, cung cấp những bài học lịch sử vô giá cho các cuộc cách mạng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu Cách mạng Tháng Mười Nga, chúng ta rút ra một số vấn đề như sau:

     Thứ nhất, cách mạng xã hội chủ nghĩa muốn thành công trước hết phải có Đảng lãnh đạo.

     Một trong những cống hiến xuất sắc nhất của V.I. Lênin trong bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác là lý luận về đảng kiểu mới của giai cấp công nhân. Theo V.I. Lênin, Đảng là đội tiên phong chính trị, là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ, có giác ngộ nhất của giai cấp công nhân; Đảng là người đưa yếu tố tự giác nhất vào phong trào công nhân, là người định hướng chính trị và giáo dục, động viên, tổ chức cho quần chúng hành động cách mạng. Đảng phải phát huy tính tiên phong và giữ gìn sự đoàn kết thống nhất. Với tư cách là đảng cầm quyền, Đảng Cộng sản phải xứng đáng là lãnh tụ chính trị, vững tay chèo lái con thuyền cách mạng qua những khúc quanh đầy thử thách.

     Thứ hai, sau khi cách mạng giành được thắng lợi thì vấn đề cơ bản là xây dựng chính quyền cách mạng.

     Theo V.I. Lênin, nhiệm vụ hàng đầu của chính quyền cách mạng là phải đập tan hoàn toàn bộ máy thống trị phản cách mạng, khẩn trương xây dựng bộ máy nhà nước mới cho giai cấp lao động. Ngay sau khi Cách mạng Tháng Mười thành công, chính quyền Xô viết đã ban hành hàng loạt các đạo luật và sắc lệnh quan trọng. Ngày 28/10/1917, Sắc lệnh thành lập cảnh sát công nông đã được ban hành, thay thế cho các cơ quan cảnh sát của Chính phủ lâm thời (hầu như duy trì nguyên vẹn từ chế độ Nga hoàng). Các bộ của Chính phủ tư sản đều bị thủ tiêu. Các cơ quan của chính quyền tư sản địa chủ ở các địa phương (như các viện Đuma thành phố) đều bị bãi bỏ. Đến năm 1918, Ban Chấp hành Xô viết toàn Nga, Hội đồng các ủy viên Chính phủ và Xô viết các cấp được thành lập. Ở địa phương, các Xô viết đại biểu nông dân kết hợp với các Xô viết đại biểu công nhân hình thành một cơ quan chính quyền duy nhất...

     Thứ ba, tổ chức xây dựng và phát triển kinh tế đất nước.

     Để xây dựng và phát triển kinh tế đất nước, V.I. Lênin đã thi hành nhiều chính sách phát triển kinh tế. Ngày 14/11/1917, chính quyền cách mạng ban hành “Điều lệ về chế độ kiểm soát của công nhân”, cho phép công nhân được phép vào kiểm soát các nhà máy, xí nghiệp của giai cấp tư sản. Cuối tháng 11/1917, chính quyền tiến hành quốc hữu hóa các xí nghiệp của tư sản. Năm 1918, Sắc lệnh ruộng đất bắt đầu được thi hành ở các vùng nông thôn. Năm 1919, chính quyền ban hành “Chính sách Cộng sản thời chiến”. Sau khi kết thúc nội chiến, chính sách này được thay bằng “Chính sách Kinh tế mới” (NEP). Nội dung chính của NEP là thay chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thuế lương thực cố định. Thực chất của NEP là chuyển từ nền kinh tế nhà nước nắm quyền về mọi mặt, bao cấp, dựa trên cơ sở cưỡng bức lao động, trưng thu và cung cấp theo cộng sản thời chiến (do hoàn cảnh chiến tranh) sang một nền kinh tế hàng hóa thị trường có sự cùng tồn tại và phát triển nhiều thành phần kinh tế khác. Đánh giá thành tựu đạt được về kinh tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cách mạng Tháng Mười đã quốc hữu hóa nhà máy, hầm mỏ, các phương tiện lớn về giao thông và liên lạc. Cách mạng Tháng Mười đã đem lại ruộng đất cho nông dân... Nền kinh tế xã hội chủ nghĩa đã chứng tỏ tính ưu việt của nó so với nền kinh tế tư bản chủ nghĩa”2.

     Thứ tư, quan tâm đúng mức đến phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ.

     Để xây dựng, phát triển kinh tế đất nước, V.I. Lênin luôn quan tâm đến phát triển giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ và trên thực tế đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Đầu năm 1937, đội ngũ trí thức Xô viết đã lên đến 10 triệu người và có những đóng góp xuất sắc trên nhiều lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, xây dựng, kinh tế, văn hóa cũng như bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Trong đó, Liên Xô chú trọng phát triển giáo dục, đào tạo phục vụ nông nghiệp. "Năm 1957, Liên Xô có 100 trường đại học và 782 trường trung học nông nghiệp, 1.100 nơi nghiên cứu nông nghiệp do 15.000 chuyên gia phụ trách”3.

     Thứ năm, xây dựng quan hệ sản xuất mới xã hội chủ nghĩa và thực hiện chính sách an sinh xã hội. 

     Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã xây dựng được một xã hội hoàn toàn mới, xã hội không có người bóc lột người, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. Nước Nga Xô viết là nhà nước công nông đầu tiên có đường lối mới, đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội, phục vụ lợi ích cho nhân dân Nga cũng như nhân dân các nước tiến bộ trên thế giới. Theo V.I. Lênin: “Những người lao động đã được giải phóng khỏi tay bọn đã áp bức và bóc lột họ hàng bao thế kỷ, tức là bọn địa chủ và bọn tư bản. Bước tiến ấy về tự do thật sự và bình đẳng thật sự, bước tiến mà xét về mức độ, về quy mô và tốc độ, là một bước tiến xưa nay chưa từng có”4.

     Tuy nhiên, cũng cần phải nói rằng, sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô sụp đổ, các thế lực thù địch, kể cả không ít người từng là đảng viên cộng sản nhưng thoái hóa, biến chất, đã lợi dụng sự kiện này để dấy lên một chiến dịch công kích, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin. Họ cho rằng,  chủ nghĩa xã hội là không tưởng, đã kết thúc, không còn phù hợp với điều kiện hiện nay, đồng thời cổ súy các nước nên phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa. Thực tiễn lịch sử chứng minh, từ khi chủ nghĩa xã hội hiện thực xuất hiện đến nay, các nước xã hội chủ nghĩa đã phải liên tục chống trả với âm mưu và hành động lật đổ, xâm lược của kẻ thù. Sự sụp đổ của Liên Xô và tan rã của hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới ở Đông Âu trong những thập niên cuối của thế kỷ XX, chứng minh một quy luật khắc nghiệt là, nếu không tăng cường cảnh giác cách mạng, không chủ động, tích cực chuẩn bị mọi mặt, thường xuyên chống lại âm mưu và hành động xâm lược, lật đổ của các thế lực thù địch, thì chủ nghĩa xã hội khó có thể đứng vững, chế độ xã hội chủ nghĩa không thể tồn tại lâu dài. Chúng ta cần phải nhận thức đúng đắn rằng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu là sự sụp đổ của một mô hình xã hội chủ nghĩa cụ thể; do chính những sai lầm về xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa trên thực tế, xa rời bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, chứ không phải là sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội với tư cách là một hình thái kinh tế - xã hội.

     Trên thế giới hiện nay, cuộc cách mạng và khoa học công nghệ đã đạt được những bước tiến quan trọng, đặc biệt khi loài người đang chứng kiến cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Bên cạnh những thành tựu đạt được, cuộc cách mạng này đang tạo ra những hệ lụy, mâu thuẫn, bất công và không thể khắc phục được trong giới hạn chật hẹp của chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa. Cùng với đó, xu thế toàn cầu hóa tự nó đặt ra đòi hỏi về sự dân chủ, công bằng, bình đẳng giữa các chủ thể, về nguyên tắc không thể chấp nhận được sự bất bình đẳng mà quá trình toàn cầu hoá tự do tư bản chủ nghĩa gây ra hiện nay.

     100 năm qua, thế giới đã trải qua biết bao thăng trầm, biến đổi, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu đã sụp đổ nhưng giá trị và tầm vóc của Cách mạng Tháng Mười vẫn luôn tỏa sáng. Không ai và một thế lực nào có thể phủ nhận được bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, của chủ nghĩa xã hội và của Cách mạng Tháng Mười Nga. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 có ý nghĩa to lớn cả về kinh tế, chính trị và xã hội; để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho các quốc gia, dân tộc trên con đường đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Đại tá, TS. Hoàng Văn Phai

 Khoa Kinh tế chính trị - Học viện Chính trị

 

Tài liệu tham khảo:

1. Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 11, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.159, 160.

2. Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 11, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.161.

3. Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 11, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.137.

4. Lênin Toàn tập, Tập 39, Nhà xuất bản Tiến bộ Mát-xcơ-va năm 1977, 314, 315.

 

 

 

 

Bình luận


Họ và tên:*

Đơn vị:     

Điện thoại:*               

Email:*                       

Nội dung: