Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò của công tác dân vận: "Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công"1. Tư tưởng của Người về phương pháp "dân vận khéo" mang tính toàn diện, khoa học, được thể hiện ở một số nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, phát huy dân chủ trong tiến hành công tác dân vận.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, "Nước ta là nước dân chủ. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân"2 nên mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên phát huy dân chủ trong vận động, tập hợp nhân dân. Việc phát huy dân chủ sẽ trực tiếp định hướng thái độ, hành vi và cách ứng xử của người làm công tác dân vận. Thông qua đó, cán bộ, đảng viên phải khơi dậy nguồn lực, xây dựng môi trường dân chủ để phát huy trí tuệ tập thể của toàn dân trong thực hiện nhiệm vụ cách mạng. Người cũng nhấn mạnh quy trình công tác dân vận đó là phải làm cho dân biết, giải thích cho dân hiểu; hướng dẫn, tổ chức cho dân làm và phải cùng dân kiểm tra, kiểm soát. Đặc biệt là "phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành"3.
.jpg)
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với nhân dân xã Ái Quốc, tỉnh Hưng Yên (năm 1958). Ảnh: TTXVN
Thứ hai, tiến hành công tác dân vận phải khoa học, cụ thể, tỉ mỉ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu "6 chữ vàng" đối với cán bộ, đảng viên trong tiến hành công tác dân vận: "óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm"4. Theo Người, bản chất công tác dân vận là nghệ thuật tiếp cận và vận động quần chúng, vì vậy phải có phương pháp khoa học, gần dân, sát thực tiễn, thể hiện qua những hành động thiết thực "chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh"5. Nói cách khác, muốn "dân vận khéo", cán bộ phải trăn trở, tư duy; bám sát cơ sở để nắm bắt kịp thời nguyện vọng chính đáng của dân và loại trừ những thông tin thiếu khách quan.
Thứ ba, coi trọng việc làm mẫu, nêu gương.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, "làm mẫu, nêu gương" là phương pháp vận động hữu hiệu nhất. Bác đúc rút: "Nói chung thì các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với họ một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền"6. Vì vậy, "Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước"7. Cán bộ, đảng viên phải thực hiện "lời nói đi đôi với việc làm"; dám làm, dám chịu trách nhiệm, nỗ lực vì sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân.
.jpg)
Cán bộ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 (Quân khu 4) tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Thái phát triển chăn nuôi đại gia súc tại xã Mường Chanh, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: VŨ HOÀNG
Các đoàn kinh tế - quốc phòng (KT-QP) là đơn vị đặc thù, thực hiện đồng thời chức năng chiến đấu, công tác và lao động sản xuất trên các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, bồi dưỡng phương pháp dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ các đoàn KT-QP là vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng. Thời gian qua, cấp ủy, chỉ huy các đoàn KT-QP đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng phương pháp "dân vận khéo", góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận và kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Tuy nhiên, vẫn còn số ít cán bộ chưa đề cao dân chủ; thiếu gương mẫu, không thực hiện "nói đi đôi với làm"; còn có biểu hiện quan liêu, thiếu sâu sát… Để đáp ứng yêu cầu công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới, cần tập trung thực hiện tốt những giải pháp sau:
Một là, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ các đoàn KT-QP trong tiến hành công tác dân vận. Tăng cường quán triệt các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về công tác dân vận, trọng tâm là Nghị quyết số 49-NQ/QUTW ngày 25/1/2015 của Quân ủy Trung ương "về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới", Quy chế số 718-QC/QUTW ngày 5/11/2021 của Quân ủy Trung ương về "công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam", Quyết định số 23-QĐ/TW ngày 30/7/2021 của Bộ Chính trị về "việc ban hành Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị"… Đồng thời, chú trọng giáo dục vị trí, vai trò, mục tiêu, nhiệm vụ công tác dân vận gắn với yêu cầu, nhiệm vụ của từng đoàn KT-QP và trách nhiệm của các lực lượng.
Hai là, thường xuyên bồi dưỡng phương pháp, tác phong công tác dân chủ, khoa học, cụ thể, tỉ mỉ; nguyên tắc phát huy dân chủ, tôn trọng và lắng nghe ý kiến nhân dân cho cán bộ đoàn KT-QP. Việc bồi dưỡng phải được tiến hành với những hình thức, biện pháp phong phú, phù hợp. Làm tốt công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ; kịp thời phổ biến, quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định, quy định, quy chế mới về công tác dân vận. Tổ chức tốt hoạt động bồi dưỡng thông qua sinh hoạt các tổ chức, giao ban, hội ý; đẩy mạnh thực hiện phong trào thi đua "Dân vận khéo" và xây dựng "Đơn vị dân vận tốt" ở các đoàn KT-QP.
Ba là, đề cao trách nhiệm nêu gương, phát huy tính tích cực, chủ động của đội ngũ cán bộ các đoàn KT-QP trong tiến hành công tác dân vận. Cán bộ "phải làm gương mẫu cho nhân dân. Cán bộ cấp trên phải làm gương mẫu cho cán bộ cấp dưới"8; "gương mẫu trong thực thi công vụ, nêu cao tinh thần phục vụ nhân dân; giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân"9. Kiên quyết khắc phục các biểu hiện quan liêu, xa rời cơ sở, xa rời quần chúng; kịp thời phê phán những cán bộ không dám nói, không dám hành động, hoặc "nói nhiều làm ít", "lời nói không đi đôi với việc làm".
Mỗi cán bộ cần chủ động, tự giác trong học tập và làm theo phương pháp "dân vận khéo" của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Chủ động học tập, đúc rút từ thực tiễn tiến hành công tác dân vận; học từ đồng chí, đồng đội, những mô hình hay, cách làm mới để tích lũy kinh nghiệm, tự điều chỉnh phương pháp "dân vận khéo" theo hướng phù hợp, hiệu quả, sát thực tiễn.
Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp "dân vận khéo" là yếu tố then chốt giúp đội ngũ cán bộ các đoàn KT-QP thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ; góp phần xây dựng niềm tin, thắt chặt tình đoàn kết quân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Trung tá, TS. TẠ QUANG ĐẠO
Trường Sĩ quan Chính trị, Bộ Quốc phòng
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1, 2, 3, 4, 5, 7. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
6. Sđd, tập 1.
8. Sđd, tập 14.
9. Bộ Chính trị, Quyết định số 23-QĐ/TW ngày 30/7/2021 về "việc ban hành Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị", Hà Nội, 2021.