Phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới” thời kỳ mới

Giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ" là sự kết tinh sinh động tư tưởng Hồ Chí Minh về Quân đội cách mạng; phản ánh sự thống nhất biện chứng giữa lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, kỷ luật của người quân nhân. Đây là nguồn lực nội sinh tạo nên sức mạnh chính trị - tinh thần của Quân đội nhân dân Việt Nam, để "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng"1.

Đại hội đại biểu Đảng bộ Tổng cục Công nghiệp quốc phòng (CNQP) lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định một trong ba đột phá chiến lược là phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới" thời kỳ mới gắn với xây dựng văn hóa doanh nghiệp CNQP. Giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ" được cụ thể hóa thành những chuẩn mực đặc thù, gắn với khoa học kỹ thuật quân sự, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao, bao gồm:

Thứ nhất, trung thành tuyệt đối với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước và Quân đội lên trên lợi ích cá nhân. Sự trung thành không chỉ thể hiện ở nhận thức chính trị, mà còn được cụ thể hóa trong từng sản phẩm vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT); trong việc bảo vệ bí mật quân sự, bí mật Nhà nước; kiên định mục tiêu phục vụ quốc phòng, không bị chi phối bởi lợi ích cá nhân hay động cơ phi chính trị. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Vũ khí là mồ hôi nước mắt của đồng bào, là xương máu của bộ đội. Vì vậy, phải quý trọng nó, phải tiết kiệm ngăn nắp, phải sử dụng hợp lý"2. Người lính Quân giới không trực tiếp chiến đấu trên tuyến đầu, nhưng lại trực tiếp tham gia vào "vùng lõi" của sức mạnh chiến đấu - nghiên cứu, chế tạo, cải tiến, bảo đảm VKTBKT cho toàn quân.

Đoàn công tác của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng dâng hương, dâng hoa tại Khu lưu niệm "Bác Hồ với ngành Quân giới Việt Nam" (xã Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên) nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.   Ảnh: LÊ ANH

Thứ hai, tinh thần tự lực, tự cường, sáng tạo, vượt khó trong nghiên cứu, sản xuất, cải tiến VKTBKT. Đặc thù lao động Quân giới là lao động khoa học kỹ thuật quân sự, đòi hỏi độ chính xác, an toàn và kỷ luật tuyệt đối. Một sai sót nhỏ trong chế tạo, sản xuất hay bảo đảm kỹ thuật đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trong chiến đấu. Vì vậy, đối với người lính Quân giới, chủ nghĩa anh hùng cách mạng thể hiện ở sự cẩn trọng, trung thực khoa học, không thỏa hiệp với sai sót, không chạy theo thành tích, sẵn sàng làm lại từ đầu để bảo đảm chất lượng, an toàn tuyệt đối cho VKTBKT. Đó là sự hy sinh thầm lặng, bền bỉ, có ý nghĩa rất quan trọng đối với sức mạnh chiến đấu của Quân đội.

Thứ ba, sự đoàn kết, thống nhất, gắn bó keo sơn, thủy chung nghĩa tình. Ngay từ những ngày đầu thành lập, trong điều kiện vô cùng khó khăn, thiếu thốn trăm bề: máy móc thô sơ, nguyên vật liệu khan hiếm, cơ sở sản xuất phân tán, thường xuyên bị địch đánh phá ác liệt, người lính thợ Quân giới vẫn một lòng đoàn kết, keo sơn gắn bó cùng nhau vượt qua thử thách. Tinh thần đoàn kết ấy còn được thể hiện đậm nét trong nếp sống, lối sống nghĩa tình gắn bó máu thịt với nhân dân địa phương. Từ đó, hình thành nên "làng Quân giới", "phố thợ" - những cộng đồng đặc thù, mang đậm bản sắc văn hóa người lính thợ: kỷ luật mà nhân văn, gian khổ mà nghĩa tình, nghiêm cẩn trong công việc nhưng đầm ấm trong đời sống.

Lính thợ Nhà máy Z189 (Tổng cục CNQP) sản xuất sản phẩm quốc phòng.        Ảnh: CTV

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt hiện nay, việc phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới" là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Để phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới" thời kỳ mới, cần tập trung thực hiện có hiệu quả một số giải pháp cơ bản sau:

Một là, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng; gắn học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với thực tiễn nhiệm vụ; tập trung vào các nội dung cốt lõi như tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công tác khoa học, tiết kiệm, sáng tạo trong nghiên cứu, sản xuất, sửa chữa, cải tiến VKTBKT.

Hai là, chuẩn hóa thành những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp Quân giới. Xây dựng bộ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, lồng ghép vào chương trình đào tạo, huấn luyện và sinh hoạt chính trị tại đơn vị. Đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và lan tỏa giá trị, hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới" phù hợp với đặc điểm, tình hình, nhiệm vụ mỗi cơ quan, đơn vị. Kết hợp chặt chẽ giữa công tác giáo dục của tổ chức với đề cao trách nhiệm cá nhân trong tự học tập, tu dưỡng, rèn luyện theo các đặc trưng cơ bản của phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" của mỗi cán bộ, chiến sĩ ngành Quân giới - CNQP.

Ba là, phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của người lính Quân giới trong lan tỏa giá trị "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới. Phát huy tinh thần chủ động, đề cao ý thức trách nhiệm, tích cực học tập chính trị, quân sự, chuyên môn kỹ thuật; sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Đổi mới tư duy, phương pháp làm việc, tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học, hiệu quả. Đồng thời, khắc phục tư tưởng bảo thủ, ngại đổi mới, làm việc theo lối mòn, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm.

Bốn là, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, chính quy. Đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa trong Quân đội gắn với phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa". Thường xuyên chăm lo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lính Quân giới, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, tạo môi trường đoàn kết, dân chủ, kỷ luật, kỷ cương. Chú trọng tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ ngành Quân giới nâng cao đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, chính thống, chống biểu hiện hình thức, đối phó khi tiến hành công tác tư tưởng.

"Bộ đội Cụ Hồ" là danh hiệu cao quý, kết tinh những giá trị văn hóa, đạo đức và phẩm chất cách mạng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ - Người lính Quân giới" trong thời kỳ mới là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài và có ý nghĩa quyết định đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ ngành Quân giới - CNQP vững mạnh. Đó vừa là sự kế thừa và phát triển truyền thống vẻ vang của Quân đội, vừa là động lực tinh thần to lớn để người lính Quân giới không ngừng sáng tạo, cống hiến, góp phần xây dựng nền CNQP hiện đại trong tình hình mới.

Trung tá, TS. NGUYỄN QUANG BÌNH

Trường Sĩ quan Chính trị/Bộ Quốc phòng

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1,2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 7, 11, 14, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011.

3. Quân ủy Trung ương, Nghị quyết số 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 về "Phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới".