Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Hòa bình, hợp tác vẫn là xu thế lớn, nhưng gặp nhiều thách thức. Chiến tranh, xung đột, chạy đua vũ trang công nghệ cao đang diễn ra ở nhiều khu vực, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của các quốc gia. Trong nước, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang quyết tâm cao, hành động quyết liệt nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa dân tộc vươn mình phát triển trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, đất nước đang tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức, như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã chỉ rõ: "Bốn nguy cơ mà Đảng chỉ ra đã từng bước được khắc phục, song có mặt còn diễn biến phức tạp"; các thế lực thù địch, phản động tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, Quân đội…
Tình hình trên đòi hỏi Quân đội phải có bản lĩnh vững vàng, quyết tâm cao, hành động khẩn trương, triển khai quyết liệt, thực hiện sát sao, hoàn thành thắng lợi mục tiêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Trước trọng trách lịch sử, cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần quán triệt sâu sắc chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Quân ủy Trung ương Tô Lâm về phương châm hành động "5 vững", gồm: "chính trị vững - kỷ luật vững - công nghệ vững - nghệ thuật quân sự vững - đời sống bộ đội vững". Đây là sự kế thừa những bài học kinh nghiệm quý báu của Đảng trong xây dựng Quân đội, là cơ sở, nền tảng nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội trong tình hình mới.
.jpg)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương, chỉ đạo Hội nghị Quân ủy Trung ương lần thứ hai (tháng 6/2026). Ảnh: VIỆT TRUNG
Chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội là hai phạm trù cơ bản có mối liên hệ chặt chẽ, thể hiện yếu tố vật chất và tinh thần, trình độ, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của Quân đội. Trong đó, chất lượng tổng hợp là sự hội tụ các yếu tố chính trị, tư tưởng, tổ chức, kỷ luật, trình độ huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu, trình độ khoa học, công nghệ, hậu cần, kỹ thuật và các mặt bảo đảm khác. Sức mạnh chiến đấu là khả năng hiện thực hóa chất lượng tổng hợp thành năng lực thực tế trong thực hiện nhiệm vụ; là khả năng răn đe, ngăn ngừa, xử lý hiệu quả các tình huống quân sự, quốc phòng và giành thắng lợi nếu xảy ra chiến tranh. Sức mạnh chiến đấu của Quân đội không chỉ được tạo nên bởi vũ khí, trang bị hay tiềm lực vật chất mà trước hết là sức mạnh chính trị tinh thần, bản lĩnh, ý chí quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, xứng đáng với lời khen tặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng."1
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhất là trước những vấn đề cấp thiết đặt ra trong việc nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội, thực hiện thắng lợi phương châm xây dựng Quân đội "5 vững", cần tập trung vào những nội dung sau:
Một là, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị làm nền tảng nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu trong tình hình mới.
Đây là nội dung giữ vị trí hàng đầu trong phương châm hành động "5 vững". "Chính trị vững" là gốc, là linh hồn, bảo đảm Quân đội luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; sẵn sàng nhận và hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trước hết là tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu"; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp. Đồng thời, phải đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng; xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ; kiên quyết đấu tranh phòng, chống suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
.jpg)
Bộ đội Đặc công luyện tập trên thao trường. Ảnh: CTV
Hai là, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tổ chức và hành động thống nhất.
"Kỷ luật vững" là yêu cầu cơ bản để Quân đội trở thành một khối thống nhất về ý chí và hành động. Thực tiễn hơn 80 năm qua đã chứng minh, kỷ luật, kỷ cương càng nghiêm thì tổ chức càng chặt chẽ, sức mạnh chiến đấu càng được nhân lên. Trong điều kiện mới, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu cao hơn, đòi hỏi công tác rèn luyện kỷ luật, xây dựng chính quy phải được nâng lên một tầm cao mới; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng với giữ vững kỷ luật; giữa đề cao tự giác với xử lý nghiêm minh; duy trì chế độ, nền nếp, tác phong khoa học, hành động thống nhất trong cơ quan, đơn vị. Đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ chủ trì phải nêu gương về bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, nói đi đôi với làm, nêu cao ý thức giữ gìn phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới.
Ba là, chú trọng nghiên cứu, phát triển nghệ thuật quân sự; đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo, sẵn sàng chiến đấu, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ trong tình hình mới.
"Nghệ thuật quân sự vững" là sự kế thừa, phát triển truyền thống quân sự Việt Nam trong điều kiện chiến tranh hiện đại. Đây là nhân tố trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, bảo đảm Quân đội giữ vững thế chủ động trong mọi tình huống. Từ diễn biến các cuộc chiến tranh, xung đột hiện nay cho thấy, cần đẩy mạnh nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam, nhất là các hình thái chiến tranh, phương thức tác chiến mới bằng vũ khí công nghệ cao, vũ khí thông minh, chiến tranh thông tin, chiến tranh phi tiếp xúc… Triển khai quyết liệt các giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, diễn tập, giáo dục và đào tạo, coi trọng huấn luyện "cơ bản, thiết thực, vững chắc", đồng bộ, chuyên sâu theo hướng hiện đại, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu; tăng cường huấn luyện phòng thủ dân sự, tìm kiếm cứu nạn… đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Bốn là, phát triển công nghiệp quốc phòng lưỡng dụng, hiện đại, tạo nền tảng vật chất nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội.
"Công nghệ vững" là nền tảng vật chất hiện đại, bảo đảm cho Quân đội có chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu cao. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng khẳng định: "Đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại"2. Theo đó, xây dựng công nghiệp quốc phòng trở thành bộ phận quan trọng của công nghiệp quốc gia; ưu tiên nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng sáng tạo, làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, công nghệ số; phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và nhân lực, tạo sự bứt phá trong chuyển đổi số, xây dựng "chiến sĩ số". Cùng với đó, thực hiện tốt Nghị định số 363/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư 50/2026/TT-BQP của Bộ Quốc phòng về quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam; hình thành đội ngũ tổng công trình sư, nhà khoa học đầu ngành có khả năng đột phá, sáng tạo công nghệ mới, bảo đảm "tự chủ chiến lược" trong xây dựng Quân đội hiện đại.
Năm là, bảo đảm "đời sống bộ đội vững", tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội.
"Đời sống bộ đội vững" là nội dung vừa mang ý nghĩa chính trị, xã hội, vừa là động lực trực tiếp xây dựng ý chí, niềm tin, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ. Chăm lo đời sống bộ đội không chỉ bảo đảm vật chất, hậu cần, kỹ thuật, mà còn là chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần, môi trường công tác, điều kiện học tập, rèn luyện, cống hiến và trưởng thành. Để "đời sống bộ đội vững" cần bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho các nhiệm vụ theo phương thức hiện đại; đẩy mạnh tăng gia sản xuất, nâng cao đời sống, sức khỏe của bộ đội theo phương châm "thực túc, binh cường"; tiếp tục thực hiện tốt chính sách quân đội và hậu phương quân đội, nhất là các đơn vị làm nhiệm vụ ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo, địa bàn chiến lược, khó khăn.
Phương châm "5 vững" được kết tinh từ sức mạnh chiến đấu, chiến thắng, trưởng thành của Quân đội, là định hướng nền tảng, thể hiện sâu sắc tư duy, bản lĩnh, quyết tâm của Đảng, Nhà nước, Quân đội, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Quân ủy Trung ương Tô Lâm về xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo đảm chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, làm nòng cốt xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Thiếu tướng, PGS, TS. HOÀNG VĂN PHAI
Phó Giám đốc Học viện Chính trị/Bộ Quốc phòng
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 14, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.434.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.114.