NHIỆM VỤ CỐT LÕI CỦA QUỐC PHÒNG, AN NINH
Tăng cường quốc phòng, an ninh (QPAN), bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cách mạng Việt Nam. Đây là vấn đề lớn luôn được xác định rõ trong các văn kiện Đại hội của Đảng. Đại hội XIV tiếp tục khẳng định nhất quán đường lối tăng cường QPAN bảo vệ Tổ quốc, đồng thời bổ sung phát triển toàn diện hơn, thể hiện rõ nét tư duy lý luận biện chứng và tầm nhìn chiến lược của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết Đại hội XIV xác định: "Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc; kiên định, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giữ vững, phát huy giá trị truyền thống văn hóa dân tộc, nâng cao vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh văn hóa- tư tưởng…"1. Mục tiêu này cho thấy tư duy toàn diện, mở rộng sang bảo vệ an ninh phi truyền thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng và lợi ích cốt lõi của con người. Đảng yêu cầu phải tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; đẩy lùi từ sớm, từ xa các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong; giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.
Sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới. Đảng chỉ rõ nhiệm vụ hàng đầu là phải: "tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia; xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân, "gắn với thế trận lòng dân, xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc"2. Đảng ta xác định phương châm bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới: "Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về quốc phòng, an ninh, các vấn đề trật tự, an toàn xã hội, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột, mất an ninh, trật tự từ sớm, từ xa. Bảo đảm về mọi mặt để giữ vững ổn định chính trị, xã hội, không để xảy ra bạo loạn, khủng bố; ứng phó kịp thời hiệu quả thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống"3. Đây là định hướng chiến lược cần thực hiện bằng phương thức tổng thể, đồng bộ trên các lĩnh vực, trong đó QPAN giữ vai trò then chốt và đối ngoại giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
.jpg)
Toàn cảnh phiên thảo luận tại Hội trường về các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TTXVN
Đặc biệt, tư duy đột phá về phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh trong công cuộc bảo vệ vững chắc Tổ quốc được Đảng chỉ rõ: "Đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh, tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại; chú trọng tăng đầu tư hợp lý cho quốc phòng, an ninh, nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân trong bảo vệ vững chắc Tổ quốc trước mọi tình huống, nhất là chiến tranh công nghệ cao"4. Mục tiêu là "xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; bảo đảm chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, làm nòng cốt trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh"5…
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH
Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, khó lường, cùng với đó cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi căn bản lĩnh vực quân sự. Đảng ta xác định: "Sự xuất hiện của các loại vũ khí, công nghệ tác chiến, trang bị kỹ thuật quân sự hiện đại đã làm thay đổi cơ bản tổ chức quân đội, hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh, can thiệp từ bên ngoài. Cùng với các môi trường tác chiến trên bộ, trên không, trên biển, vũ trụ, tác chiến không gian mạng đã trở thành môi trường thứ năm, với sự ra đời của chiến tranh mạng, tác động sâu sắc đến quốc phòng, an ninh thế giới, khu vực và mỗi quốc gia, dân tộc"6. Sự phát triển của các loại vũ khí công nghệ cao, thiết bị tự hành, trí tuệ nhân tạo… đòi hỏi tư duy quản lý và phương thức tác chiến của ta phải thay đổi. Từ thực tiễn đó, để tăng cường QPAN bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới, cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với nhiệm vụ QPAN. Trọng tâm là xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng. Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm mỗi tổ chức đảng thực sự là hạt nhân lãnh đạo trong lực lượng vũ trang.
.jpg)
Vũ khí, khí tài hiện đại của Quân đội trong Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 (tháng 9/2025). Ảnh: CTV
Hai là, đổi mới toàn diện công tác giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng thiết thực, hiệu quả. Qua đó làm cho mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân thấm nhuần sâu sắc đường lối QPAN của Đảng; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng để chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng. Cùng với đó, đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QPAN cho các đối tượng, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động.
Ba là, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, có sức chiến đấu cao. Nhiệm vụ cốt lõi là xây dựng tiềm lực chính trị-tinh thần, củng cố vững chắc "thế trận lòng dân"; kết hợp chặt chẽ thế trận quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân trên từng địa bàn. Chuẩn bị chu đáo các phương án động viên nguồn lực từ thời bình, sẵn sàng chuyển nền kinh tế sang thời chiến khi cần thiết. Nâng cao chất lượng xây dựng các khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững chắc toàn diện. Xây dựng lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ "vững mạnh rộng khắp".
Bốn là, phát triển kinh tế - xã hội kết hợp chặt chẽ với tăng cường QPAN. Lồng ghép nhiệm vụ QPAN vào các quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển từng vùng, miền, hướng chiến lược, ngành kinh tế trọng điểm. Ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp cơ bản, tạo nền tảng phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh; thúc đẩy sản xuất lưỡng dụng. Tập trung đầu tư xây dựng một số công trình quốc phòng gắn với đời sống sản xuất và sinh hoạt của người dân, các điểm dân cư tập trung ở khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tuyến ven biển… Kiểm soát và thẩm định chặt chẽ các dự án đầu tư nước ngoài tại các địa bàn trọng yếu, không để các hoạt động kinh tế làm phương hại đến an ninh quốc gia.
Năm là, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế. Ưu tiên củng cố vững chắc quan hệ với các nước láng giềng, xây dựng đường biên giới trên bộ, trên biển hòa bình, hữu nghị và cùng phát triển. Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành, cơ quan chức năng trong tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước giải quyết các vấn đề biên giới, biển đảo, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc.
Tư duy lý luận mới của Đảng về tăng cường QPAN phản ánh bước phát triển sâu sắc, hoàn thiện đường lối giữ nước bằng sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại. Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải quán triệt sâu sắc, triển khai bằng các hành động cụ thể với quyết tâm cao nhất. Đây là yếu tố quyết định tăng cường QPAN, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
Đại tá, PGS, TS. KHQS TRẦN NAM CHUÂN
Nguyên Cán bộ Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.113.
2, 3. Sđd, tr.113, 114.
4. Sđd, tr.115.
5. Sđd, tr.114.
6. Sđd, tr.13.