Bàn về vai trò nguồn nhân lực công nghiệp quốc phòng chất lượng cao thời kỳ mới

11/18/2026 9:17:00 AM
0:00:00
Giọng Nữ
Lượt xem: 439

CNQP&KT - Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao là nhân tố trực tiếp quyết định hiệu quả công tác tham mưu chiến lược về xây dựng, phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại; khả năng làm chủ công nghệ, năng lực nghiên cứu thiết kế, chế tạo, sản xuất quốc phòng trang bị cho bộ đội huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công nghiệp quốc phòng (CNQP) giữ vị trí đặc biệt quan trọng, trực tiếp tạo lập tiềm lực vật chất - kỹ thuật cho quốc phòng, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ (KHCN) và công nghiệp quốc gia. Do đó, để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, ngành CNQP cần có nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của KHCN, với trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghệ vật liệu mới, công nghệ không người lái và những phương thức tác chiến hiện đại... có tác động lớn đến sự phát triển của ngành.

Cần nhấn mạnh rằng, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là bộ phận nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước và là thành phần cơ bản, then chốt của nguồn nhân lực CNQP. Họ là lực lượng trực tiếp nghiên cứu thiết kế, chế tạo, sản xuất, sửa chữa, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT); là động lực quan trọng thúc đẩy nền CNQP Việt Nam phát triển nhanh, bền vững. Theo đó, việc nghiên cứu, luận giải, làm rõ vai trò của nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao trong thời kỳ mới có ý nghĩa quan trọng cả lý luận và thực tiễn, là cơ sở khoa học giúp các chủ thể, lực lượng nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, ưu tiên, nổi trội nhằm phát huy tốt nhất vai trò nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao trong xây dựng, phát triển CNQP.

Thực tiễn xây dựng, phát triển CNQP hơn 80 năm qua cho thấy, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao có vai trò rất quan trọng, biểu hiện trên một số nội dung cơ bản sau:

Một là, nhân tố quyết định năng lực tự chủ của CNQP.

Xây dựng, phát triển nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao phải được xác định là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, trực tiếp quyết định năng lực nghiên cứu, làm chủ KHCN và khả năng tự chủ của nền CNQP. Đây là bộ phận ưu tú trong các cơ quan chiến lược, có bản lĩnh, tư duy, tầm nhìn, trình độ, khả năng nghiên cứu, dự báo, tham mưu, đề xuất các chủ trương, chính sách với Đảng, Nhà nước, Quân đội về xây dựng, phát triển nền CNQP. Đồng thời, có vai trò quan trọng trong quán triệt, triển khai, tổ chức thực hiện đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách xây dựng, phát triển nền CNQP Việt Nam theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Họ có phẩm chất đạo đức, uy tín, tầm ảnh hưởng đến tư tưởng, tình cảm, niềm tin của cán bộ, đảng viên và quần chúng, giúp cho mỗi cá nhân có thêm ý chí, nghị lực phấn đấu, nỗ lực vươn lên hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao.

 

Đại tá Lê Đức Lâm, Chủ nhiệm Chính trị Tổng cục CNQP trao quyết định điều động cán bộ về công tác tại các cơ quan, đơn vị thuộc Tổng cục.   Ảnh: HẢI ĐĂNG

 

Thực tiễn cho thấy, một quốc gia có thể mua được thiết bị, dây chuyền công nghệ tiên tiến, nhưng nếu không có đội ngũ nhân lực đủ trình độ để vận hành, khai thác và tiến tới làm chủ công nghệ thì vẫn phải phụ thuộc. Ngược lại, khi có đội ngũ cán bộ giỏi, tâm huyết với nghề thì những công nghệ được tiếp nhận có thể từng bước được nội địa hóa, cải tiến và phát triển thành năng lực công nghệ của đất nước.

Hai là, lực lượng nòng cốt làm chủ KHCN và đổi mới sáng tạo.

Nhân lực CNQP chất lượng cao là lực lượng tiên phong trong nghiên cứu, ứng dụng thành tựu KHCN tạo ra những sản phẩm mới, chất lượng cao, khẳng định giá trị, thương hiệu CNQP Việt Nam. Họ có vai trò then chốt trong nghiên cứu, phát triển khoa học kỹ thuật quân sự, ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại, công nghệ tiên tiến; vươn lên làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và một số công nghệ mới nổi, nâng cao khả năng tự chủ trong thiết kế, chế tạo VKTBKT mới, phát triển VKTBKT công nghệ cao, có ý nghĩa chiến lược phục vụ quốc phòng, an ninh. Đồng thời, là lực lượng nòng cốt trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đi đầu trong phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, sửa chữa, hiện đại hóa VKTBKT, vật tư kỹ thuật và các sản phẩm, dịch vụ phục vụ quốc phòng, an ninh.

 

"Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao có vai trò then chốt trong nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại, công nghệ tiên tiến; vươn lên làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, nâng cao khả năng tự chủ trong thiết kế, chế tạo, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật phục vụ quốc phòng, an ninh".

(Đại tá Lê Đức Lâm)

 

Ba là, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là bộ phận then chốt, có vai trò quan trọng kết nối các khâu, các bước của quá trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất, sửa chữa, hiện đại hóa VKTBKT, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang.

Máy móc, dây chuyền công nghệ và cơ sở vật chất hiện đại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có đội ngũ nhân lực đủ trình độ làm chủ. Có thể nói, con người chính là "dây chuyền" kết nối tri thức với công nghệ, kết nối công nghệ với sản phẩm và biến tiềm lực khoa học kỹ thuật thành sức mạnh thực tế của CNQP. Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao, nhất là cán bộ chủ trì đề xuất và tổ chức thực hiện các chương trình, dự án trọng điểm về phát triển VKTBKT, với tầm bao quát rộng cùng với sự am hiểu sâu sắc về CNQP, trở thành bộ phận then chốt, có vai trò quan trọng trong kết nối giữa các thành phần, lực lượng, cơ quan, đơn vị tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, sử dụng, bảo đảm sự gắn kết giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý thuyết với thực hành, góp phần nâng cao chất lượng VKTBKT, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa Quân đội.

Trong kỷ nguyên số, vai trò, tầm ảnh hưởng của nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao ngày càng nổi bật trong tối ưu hóa các nguồn lực, thực hiện các chương trình, dự án, nhất là các chương trình, dự án trọng điểm. Họ đóng vai trò quan trọng trong tổ chức liên kết giữa cơ sở CNQP nòng cốt với cơ sở CNQP khác; giữa các viện, trung tâm nghiên cứu, ứng dụng KHCN với cơ sở đào tạo và đơn vị quản lý, khai thác, sử dụng VKTBKT, góp phần thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa Quân đội, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang; nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh góp phần khẳng định giá trị, tầm ảnh hưởng của CNQP Việt Nam trên trường quốc tế.

 

Cán bộ, kỹ sư trẻ Nhà máy Z131 trao đổi giải pháp trong thiết kế chế tạo sản phẩm quốc phòng.    Ảnh: MINH LÂM

 

Bốn là, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là thành phần cơ bản, giữ vai trò quan trọng trong xây dựng hệ thống tổ chức đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu, xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu".

Ở cơ quan tham mưu cấp chiến lược, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là lực lượng cốt lõi, thành phần then chốt, giữ vai trò chỉ đạo, định hướng mọi hoạt động, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng, phát huy tốt vai trò các tổ chức, lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng, phát triển CNQP. Với phẩm chất, năng lực, uy tín vượt trội, họ trực tiếp bồi dưỡng, dìu dắt, giúp đỡ nguồn nhân lực trẻ, lực lượng kế cận, kế tiếp; là tấm gương sáng, là chỗ dựa, là nguồn cổ vũ, động viên để thế hệ cán bộ trẻ học tập, noi gương, nỗ lực phấn đấu vươn lên.

Năm là, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là nhân tố bảo đảm sự phát triển bền vững của CNQP, gắn kết giữa CNQP với công nghiệp dân sinh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao đóng vai trò quan trọng trong quán triệt đường lối, tổ chức thực hiện quan điểm kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa CNQP với công nghiệp dân sinh trong việc chuyển giao công nghệ, tạo ra các sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, họ cũng là chủ thể trong quán triệt, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách hợp tác quốc tế về CNQP, nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định thương hiệu CNQP Việt Nam trên trường quốc tế.

Quán triệt thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải được xác định là một trong những khâu đột phá để tạo dựng năng lực nội sinh, đưa KHCN và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển CNQP. Vì vậy, trong thời gian tới, cùng với đầu tư phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ, cần đặc biệt coi trọng đầu tư cho con người, xây dựng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ và công nhân kỹ thuật có trình độ cao. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền CNQP Việt Nam tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá LÊ ĐỨC LÂM

Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Chính trị Tổng cục Công nghiệp quốc phòng

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, 2011, tập 5.

2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, 2026, tập 1.

3. Lịch sử Quân giới Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954), Nxb Quân đội nhân dân, 2021.

4. Lịch sử Quân giới Việt Nam (1954 - 1975), Nxb Quân đội nhân dân, 2021.

5. Lịch sử Tổng cục CNQP (1975 - 2025), Nxb Quân đội nhân dân, 2025.

 

Gửi bình luận thành công

Gửi bình luận thất bại