Tiền thân là Xí nghiệp T606, được thành lập ngày 9/3/1971, lịch sử hơn nửa thế kỷ của Nhà máy Z176 (tên doanh nghiệp là Công ty TNHH Một thành viên 76) là hành trình bền bỉ, ghi dấu ấn tự lực, tự cường của nhiều thế hệ lính thợ. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vượt qua những khó khăn của thời chiến, Nhà máy luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất bình ô-xy, khí ni-tơ phục vụ cứu chữa thương binh; sản xuất vỏ mìn, vỏ lựu đạn, chi tiết chân súng, khung thép hầm hào công sự và sơn ngụy trang bảo đảm nhu cầu của chiến trướng. Đặc biệt, chỉ trong thời gian ngắn, đơn vị đã hoàn thành khối lượng lớn chi tiết để lắp đặt các cầu treo tại Bến Tắt, Bản Đông, Đắc Rông… (tỉnh Quảng Trị), góp phần giữ thông suốt tuyến chi viện chiến lược đường Trường Sơn. Truyền thống ấy đã hun đúc nên bản lĩnh Z176: càng khó khăn càng kiên định, càng thử thách càng trưởng thành.
Bước vào thời kỳ đổi mới, khi nhiệm vụ quân sự giảm, trang thiết bị lạc hậu và áp lực đảm bảo việc làm cho người lao động, Nhà máy đã quyết tâm đổi mới tư duy với phương châm: dám thay cái cũ, học cái mới và làm đến cùng. Năm 1991, Nhà máy đầu tư dây chuyền sản xuất bao nhựa PP từ nước ngoài, một lĩnh vực hoàn toàn mới lạ lúc bấy giờ. Từ chỗ chỉ quen với sản xuất cơ khí, những người lính thợ đã nhanh chóng làm chủ công nghệ dệt bao nhựa khép kín đầu tiên tại miền Bắc. Thành công này không chỉ mang lại lợi thế kinh tế lớn mà còn tạo ra bước đột phá lịch sử, chuyển đổi mô hình sản xuất và mở ra con đường xuất khẩu cho đơn vị. Ngay sau đó, Nhà máy tiếp tục khai thác dây chuyền sản xuất bao phức hợp xi măng hiện đại đầu tiên ở Việt Nam, dây chuyền sản xuất vải tráng nhựa từ cốt vải nilon và dây chuyền dệt bao nhựa PP thứ hai tạo nên một cơ cấu mặt hàng đa dạng phục vụ ngành lương thực, hóa chất và xi măng, giải quyết bài toán việc làm cho người lao động.
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, xem các sản phẩm ngụy trang, nghi binh do Nhà máy Z176 sản xuất, trưng bày tại "Triển lãm Thành tựu đất nước" dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (1945-2025). Ảnh: LAN PHƯƠNG
Năm 2001, đánh dấu mốc son mới trong hành trình phát triển, khi Nhà máy ký hợp đồng sản xuất gần 200.000 túi siêu thị đầu tiên cho Tập đoàn IKEA (Thụy Điển). Đây chính là tiền đề cho sự phát triển vượt bậc, đưa Z176 trở thành nhà cung cấp uy tín các sản phẩm túi siêu thị, hộp đựng đồ các loại, màn rèm... cho đối tác quốc tế với sản lượng hàng chục triệu sản phẩm mỗi năm. Khi thương hiệu đã có tiếng trên thị trường toàn cầu, năm 2015, Nhà máy hợp tác với Tập đoàn Decathlon (Pháp) sản xuất dòng sản phẩm kỹ thuật cao là các loại lều bạt dã ngoại và các sản phẩm gia dụng thể thao. Ngoài ra, Nhà máy còn sản xuất túi vải PP không dệt cho Hãng Polyconcept (Mỹ)... Sản phẩm do Nhà máy sản xuất được tiêu thụ ở các thị trường lớn và khó tính, như EU, Mỹ, Nhật Bản, Australia... đưa Nhà máy trở thành đối tác chiến lược của IKEA, Decathlon, Polyconcept và là đơn vị dẫn đầu về xuất khẩu của Tổng cục CNQP. Hiện nay, doanh thu từ xuất khẩu chiếm trên 90% tổng doanh thu của Nhà máy, góp phần quan trọng vào tăng trưởng bình quân khoảng 17%/năm. Từ mốc doanh thu 1.000 tỷ đồng vào năm 2014, đến năm 2025, doanh thu của đơn vị đã đạt con số ấn tượng trên 3.500 tỷ đồng.
Cùng với sản xuất kinh tế, Nhà máy luôn ưu tiên cao nhất cho nhiệm vụ quốc phòng, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Nhà máy đã làm chủ công nghệ sản xuất các loại khí tài nghi binh, nghi trang thế hệ mới, lưới ngụy trang hiện đại, các sản phẩm ngụy trang - nghi binh và trang bị hậu cần, quân nhu có độ tin cậy cao. Đơn vị đã tiên phong trong việc nâng cao khả năng tác chiến cá nhân của bộ đội thông qua việc nghiên cứu, thiết kế và sản xuất thành công các bộ trang phục chuyên dụng cho lực lượng trinh sát, đặc nhiệm, bộ binh, như: áo trang bị K23, bộ trang phục phát xạ thấp, bộ trang phục bộ đội bắn tỉa...
Để phục vụ tốt nhiệm vụ quốc phòng, có chỗ đứng vững chắc trong cơ chế thị trường, đặc biệt vươn xa trong xuất khẩu, Nhà máy quyết liệt tái cơ cấu, đổi mới toàn diện quản trị tài chính - nhân lực và đẩy mạnh đầu tư chiều sâu, ưu tiên chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa nhằm nâng cao hiệu quả quản trị sản xuất. Nhà máy đặc biệt chú trọng đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) và hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật. Việc đầu tư xây dựng Trung tâm Nghiên cứu Phát triển cùng Trung tâm Đo lường đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017, giúp rút ngắn chu kỳ phát triển, giảm chi phí, đồng thời tăng tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường. Những năm gần đây, Nhà máy tập trung phát triển những dòng sản phẩm có hàm lượng chất xám và giá trị gia tăng cao, minh chứng cho năng lực "tự làm mới mình" của đơn vị.
Đại diện lãnh đạo, chỉ huy Nhà máy Z176 (thứ hai từ phải sang) nhận Cờ thi đua của Bộ Quốc phòng năm 2025. Ảnh: NAM ANH
Trong tầm nhìn chiến lược, chuyển đổi số được Nhà máy xác định là "xương sống" để kiến tạo nền tảng quản trị minh bạch, tốc độ và kỷ luật dữ liệu. Số hóa trở thành lời giải cốt yếu cho bài toán tối ưu hóa chuỗi cung ứng và đồng bộ hóa quy trình vận hành. Một hệ sinh thái sản xuất thông minh dựa trên quản trị dữ liệu tập trung chính là chìa khóa để đơn vị tự tin cạnh tranh ở sân chơi toàn cầu. Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh trở thành "hộ chiếu" để Nhà máy vượt qua những rào cản khắt khe nhất của thị trường quốc tế. Bằng việc tiên phong ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, ưu tiên năng lượng tái tạo và nguyên liệu sạch, Nhà máy không chỉ hướng tới sự phát triển bền vững mà còn khẳng định trách nhiệm của một doanh nghiệp quân đội với cộng đồng.
Z176 cũng đã xây dựng được một nền tảng văn hóa doanh nghiệp đặc trưng: sự hòa quyện giữa kỷ luật quân đội và tác phong công nghiệp của người lính thợ. Sức mạnh nội tại của Z176 không chỉ đến từ máy móc, mà từ sự gắn kết bền chặt giữa cá nhân và tập thể thông qua các phong trào thi đua thực chất và môi trường làm việc nhân văn… Chính văn hóa doanh nghiệp là sức mạnh mềm, "thổi hồn" vào từng sản phẩm, trở thành động lực để Nhà máy tự tin vươn tới những mục tiêu chiến lược trong tương lai.
Trải qua 55 năm xây dựng và phát triển, Nhà máy Z176 luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng tặng nhiều phần thưởng các loại; nhiều năm được Bộ Công Thương bình chọn là doanh nghiệp xuất khẩu uy tín của cả nước; Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng giải thưởng "Doanh nghiệp tiêu biểu vì Người lao động"... Đặc biệt, năm 2016, Nhà máy vinh dự được tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Những năm tới, để giữ vững vị thế, tốc độ phát triển, Nhà máy quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái sản xuất thông minh thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng quản trị số, chuyển đổi số toàn diện và tự động hóa dây chuyền. Nhà máy ưu tiên làm chủ công nghệ lõi bằng cách tập trung nghiên cứu các loại vật liệu mới và trang bị công nghệ cao. Những nỗ lực này nhằm đảm bảo đơn vị luôn sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh và hiện đại.
Đại tá PHẠM ANH TUẤN
Giám đốc Nhà máy Z176, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng