Công tác phòng, chống vi phạm pháp luật và kỷ luật Quân đội đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Đây là cơ sở để củng cố, tăng cường sức mạnh Quân đội, nâng cao ý thức, trách nhiệm của mọi quân nhân trong thực hiện nhiệm vụ; kịp thời ngăn chặn và xử lý dứt điểm các sai phạm, giúp hạn chế đến mức thấp nhất các hành vi vi phạm và tội phạm.
Để kịp thời phòng, chống vi phạm pháp luật và kỷ luật Quân đội, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Quân đội, như: Kế hoạch số 169/KH-QUTW ngày 29/4/2011 của Quân ủy Trung ương "về việc triển khai cho các cấp ủy Đảng tổ chức quán triệt thực hiện Chỉ thị số 48/CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới"; Chỉ thị số 103/CT-BQP ngày 28/11/2019 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng "về việc tiếp tục tăng cường quản lý, giáo dục chấp hành kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam"; Chỉ thị số 11/CT-TM ngày 12/4/2023 của Tổng Tham mưu trưởng "về việc nâng cao chất lượng xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật trong toàn quân"; Hướng dẫn số 2556/HD-CT ngày 30/12/2019 của Tổng cục Chính trị "về công tác Đảng, công tác chính trị trong quản lý, giáo dục chấp hành pháp luật, kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam"…
Trên cơ sở đó, công tác phòng, chống vi phạm pháp luật và kỷ luật Quân đội tại Tổng cục CNQP đã được thực hiện nghiêm túc, quyết liệt. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những diễn biến phức tạp. Năm 2025, toàn quân xảy ra 254 vụ việc vi phạm (tăng 12 vụ so với năm 2024), trong đó 105 vụ việc vi phạm pháp luật, kỷ luật nghiêm trọng. Riêng tại Tổng cục CNQP, năm 2025, đã xảy ra 16 vụ việc vi phạm, tăng 5 vụ so với năm 2024. Trong đó, phần lớn là vi phạm an toàn giao thông đường bộ; đáng chú ý là các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm sở hữu, trật tự quản lý kinh tế và chức vụ có xu hướng gia tăng, được phát hiện thông qua hoạt động nghiệp vụ của các cơ quan chuyên môn và tin báo tố giác của tổ chức, cá nhân… Bên cạnh đó, qua công tác nắm tình hình, một số cơ quan, đơn vị còn chưa chú trọng duy trì kỷ luật, quản lý cán bộ, nhân viên chưa chặt chẽ. Hiện tượng cờ bạc, cá độ trên không gian mạng và các hoạt động liên quan đến "tín dụng đen" có biểu hiện gia tăng. Một số cá nhân còn tranh thủ làm thêm các công việc kinh tế không đúng quy định, như: chơi chứng khoán, huy động vốn trái phép dẫn đến mất khả năng chi trả, sử dụng mạng xã hội kinh doanh gây lộ lọt thông tin cá nhân. Thực trạng này xuất phát từ một số nguyên nhân cơ bản sau:
Thứ nhất, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật ở một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; việc quán triệt các văn bản quy định về công tác phòng, chống vi phạm kỷ luật, pháp luật, quản lý bộ đội, đóng quân canh phòng... chưa thường xuyên, đầy đủ, kịp thời. Nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền còn đơn điệu, chưa thu hút.
.jpg)
Tổng cục CNQP tích cực tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong ảnh: Hội thi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở do Trường Cao đẳng CNQP tổ chức (tháng 8/2025). Ảnh: YÊN MINH
Thứ hai, cấp ủy, chỉ huy một số đơn vị chưa thực sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, quyết liệt công tác phòng, chống vi phạm kỷ luật, pháp luật, còn chiếu lệ, hình thức; tính gương mẫu, trách nhiệm của một số đảng viên chưa cao, thực hiện không đầy đủ chức trách, nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, việc duy trì, thực hiện nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật; công tác quản lý trang bị, cơ sở vật chất, tài sản ở một số đơn vị còn sơ hở, thiếu sót, buông lỏng.
Thứ ba, thách thức từ không gian mạng, hệ lụy từ mặt trái cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế. Các luồng thông tin xấu độc, văn hóa phẩm đồi trụy lan truyền trên mạng internet đã tác động tiêu cực đến tâm lý quân nhân, tạo nên thói quen tùy tiện và làm xói mòn ý thức chấp hành pháp luật; tác động trực tiếp tới đạo đức, lối sống, hình thành tâm lý thực dụng, chạy theo lợi ích vật chất đơn thuần.
Thứ tư, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và kỷ luật Quân đội của một số cán bộ, nhân viên và người lao động còn hạn chế; việc tu dưỡng, rèn luyện chưa thường xuyên, dẫn đến dễ dao động, bị cám dỗ bởi vật chất, tham gia vào các tệ nạn xã hội, chơi lô đề, cờ bạc, nợ tín dụng đen không có khả năng chi trả.
Thứ năm, bệnh thành tích, tâm lý sợ liên đới trách nhiệm dẫn đến có đơn vị che giấu thông tin hoặc báo cáo không trung thực, kịp thời khi có vụ việc xảy ra. Năng lực xử lý tình huống của một số cán bộ còn lúng túng, thiếu kiên quyết, thiếu tính răn đe, dẫn đến hiệu quả công tác giáo dục, phòng ngừa hạn chế.
Thứ sáu, việc phối hợp giữa đơn vị với cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể địa phương trong công tác nắm tình hình và quản lý các mối quan xã hội của cán bộ, nhân viên và người lao động thuộc quyền ở một số nơi còn chưa thường xuyên.
.jpg)
Hội nghị trực tuyến Ban Chỉ đạo Đề án 1371 về phát huy vai trò của lực lượng Quân đội tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật, tại điểm cầu Tổng cục CNQP. Ảnh: TUẤN MINH
Trong thời gian tới, để kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý các vụ việc vi phạm pháp luật Nhà nước và tăng cường kỷ luật Quân đội, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong Tổng cục cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp sau:
Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện đầy đủ, kịp thời các nghị quyết, chỉ thị, chương trình, kế hoạch, điều lệnh, điều lệ, hướng dẫn của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị về công tác phòng, chống vi phạm pháp luật và kỷ luật Quân đội; cụ thể hóa các quy định sát với đặc điểm tình hình, chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị.
Hai là, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, pháp luật cho cán bộ, công nhân viên và người lao động. Đổi mới mạnh mẽ nội dung giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với tình hình đơn vị và đối tượng quản lý. Trang bị kiến thức cần thiết để cán bộ, nhân viên, người lao động nhận diện, xử lý thông tin xấu độc; nâng cao cảnh giác, kiên quyết không để các thế lực thù địch lôi kéo, vi phạm kỷ luật, pháp luật, nhất là trên không gian mạng. Thường xuyên nắm, quản lý diễn biến tư tưởng và các dấu hiệu bất minh về kinh tế... của cán bộ, nhân viên và người lao động để ngăn chặn các hành vi vi phạm, tiêu cực từ sớm, từ xa.
Ba là, duy trì thực hiện nghiêm nền nếp chính quy; nâng cao chất lượng công tác quản lý trang bị, cơ sở vật chất, tuyệt đối không để xảy ra mất mát vũ khí, vật liệu nổ và các vi phạm khác. Cần quản lý chặt chẽ quân số và phương tiện, nhất là trong giờ nghỉ, ngày nghỉ để hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông. Thực hiện nghiêm Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia và các quy định về sử dụng rượu, bia trong sinh hoạt, học tập công tác và khi tham gia giao thông.
Bốn là, thực hiện nghiêm công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát. Chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện các biểu hiện, hành vi vi phạm, không để bị động, bất ngờ, nhất là trong các lĩnh vực tài chính, sử dụng tài sản đơn vị. Kiên quyết không để xảy ra tình trạng lợi dụng nhiệm vụ để tham ô, cố ý làm trái gây thất thoát tài sản Nhà nước.
Năm là, thường xuyên tổ chức sơ, tổng kết rút kinh nghiệm về công tác quản lý, chấp hành kỷ luật, pháp luật; thực hiện tốt công tác tuyên truyền, định kỳ thông báo tình hình vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật đến cán bộ, nhân viên, chiến sĩ và người lao động. Khi có vụ việc xảy ra, phải kịp thời báo cáo để được chỉ đạo, giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật, không để xảy ra đơn thư vượt cấp, khiếu kiện kéo dài.
Thực hiện tốt các giải pháp phòng, chống vi phạm pháp luật Nhà nước và kỷ luật Quân đội là yếu tố quan trọng để xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, tạo môi trường làm việc an toàn, góp phần phát triển Tổng cục CNQP trong tình hình mới.
Đại tá TRƯƠNG QUANG NGHĨA
Trưởng phòng Điều tra hình sự, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng