Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) là chủ trương chiến lược của Đảng, được xác định là động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Đối với Quân đội, đây không chỉ là yêu cầu nâng cao chất lượng quản lý, điều hành hay hiện đại hóa vũ khí, trang bị, mà còn tạo nền tảng xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong tiến trình đó, hoạt động CTĐ, CTCT giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; xây dựng bản lĩnh chính trị, bồi đắp niềm tin, ý chí quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Để thích ứng với điều kiện mới, phương thức tiến hành CTĐ, CTCT phải gắn với đẩy mạnh CĐS trên các mặt công tác; ứng dụng các thành tựu của công nghệ số vào toàn bộ hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, giáo dục, tuyên truyền, nắm bắt tư tưởng, kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Quán triệt các chủ trương của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, chỉ huy Tổng cục CNQP xác định, CĐS không dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản trị, nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và sản xuất, mà phải tạo chuyển biến đồng bộ trong toàn bộ hệ thống chính trị của Tổng cục. Thực tiễn cho thấy, mỗi bước phát triển của Tổng cục CNQP đều gắn với yêu cầu đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh, qua đó góp phần củng cố tiềm lực quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới. Tổng cục CNQP thực hiện chức năng tham mưu quản lý nhà nước về CNQP; đồng thời trực tiếp quản lý các viện nghiên cứu, nhà máy, doanh nghiệp và đơn vị có chức năng, nhiệm vụ khác nhau nhưng luôn gắn liền với hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS. Hoạt động của Tổng cục đang đặt ra những yêu cầu mới đòi hỏi phải tập trung triển khai hiệu quả. Nhiều đề án đầu tư chiều sâu, chương trình nghiên cứu khoa học, công nghệ trọng điểm, dự án sản xuất thông minh, mô hình quản trị hiện đại được tổ chức thực hiện ở các viện nghiên cứu, nhà máy, doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc. Trong đó, nhiều lĩnh vực mới về công nghệ, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, sản xuất thông minh… từng bước được nghiên cứu, ứng dụng. Các doanh nghiệp thuộc Tổng cục đã đẩy mạnh CĐS bằng các giải pháp cụ thể, như: triển khai hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), hệ thống điều hành sản xuất (MES), giúp doanh nghiệp hiện thực hóa mô hình sản xuất thông minh và CĐS toàn diện. Tổng cục cũng đang tích cực xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung trong toàn Tổng cục; triển khai dự án "Hệ thống giám sát an toàn thông tin của Bộ Quốc phòng giai đoạn 2", dự án "Hệ sinh thái số ngành CNQP"; Đề án tự động hóa chỉ huy... Như vậy, đẩy mạnh ứng dụng CĐS hoạt động CTĐ, CTCT cũng là yêu cầu xuyên suốt trong xây dựng, phát triển CNQP.
Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị và đoàn công tác thăm phân xưởng sản xuất của Nhà máy Z173. Ảnh: HẢI ĐĂNG
Cần nhấn mạnh rằng, CĐS trong hoạt động CTĐ, CTCT phải gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, nhất là những lĩnh vực trực tiếp quyết định chất lượng lãnh đạo của cấp ủy, giữ vững các nguyên tắc CTĐ, CTCT, kỷ luật Quân đội và yêu cầu bảo vệ bí mật quân sự, công nghệ quốc phòng. Nhìn từ thực tiễn, giá trị của CĐS không nằm ở số lượng phần mềm được đưa vào sử dụng, hay tỷ lệ hồ sơ được số hóa mà là phục vụ trực tiếp hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị. CĐS giúp cấp ủy, chỉ huy nắm chắc tình hình, cơ quan chính trị tham mưu kịp thời, công tác tư tưởng bám sát nhiệm vụ hơn, công tác cán bộ chủ động hơn; công tác kiểm tra, giám sát phát hiện và xử lý vấn đề từ sớm, từ xa. Mỗi cơ quan, đơn vị cần lựa chọn đúng nội dung trọng tâm, đúng khâu đột phá, tránh dàn trải; lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, kết quả xây dựng tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên làm căn cứ đánh giá kết quả CĐS.
Theo đó, CĐS trước hết phải chú trọng đổi mới hoạt động lãnh đạo của cấp ủy. Trong lãnh đạo, chỉ đạo phải thống nhất nhận thức, CĐS không thay thế vai trò của tổ chức đảng, không thay đổi nguyên tắc lãnh đạo của Đảng và không làm giảm trách nhiệm của cán bộ. Công nghệ càng phát triển, càng phải nâng cao năng lực, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người chỉ huy, cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ làm CTĐ, CTCT. Mọi nền tảng, cơ sở dữ liệu và quy trình số đều phục vụ trực tiếp việc chuẩn bị, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện nghị quyết. Chất lượng lãnh đạo của cấp ủy được nâng lên nhờ thông tin đầy đủ, phân tích chính xác, dự báo sát đúng và chỉ đạo kịp thời. Không để nghị quyết đúng nhưng tổ chức thực hiện thiếu quyết liệt, thiếu đồng bộ và hiệu quả không cao.
Cùng với đó, phải tạo chuyển biến nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng. Kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục truyền thống với học liệu số, giữa bồi dưỡng tập trung với tự học tập, giữa tuyên truyền trực tiếp với truyền thông nội bộ trên môi trường số. Việc đổi mới công tác tuyên truyền cần gắn chặt với xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm, văn hóa kỷ luật, tạo sức lan tỏa đối với các phong trào nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, làm chủ công nghệ và xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn Tổng cục. Cấp ủy, chỉ huy khuyến khích đổi mới sáng tạo, tôn trọng những ý tưởng mới, tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Hiện nay, Tổng cục CNQP đã triển khai ứng dụng phần mềm "Quản lý công tác giáo dục chính trị" nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý, số hóa dữ liệu, giảm thiểu thủ công, tiết kiệm thời gian và nhân lực; đồng thời nâng cao tính chính xác, minh bạch và kỷ luật trong công tác quản lý. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát, tổng hợp tình hình giáo dục chính trị trong toàn Tổng cục.
Kiểm tra thiết bị CNC tại phân xưởng được lựa chọn áp dụng mô hình sản xuất thông minh của Nhà máy Z115. Ảnh: ANH KHÔI
Công tác tổ chức, cán bộ cũng là một trong những lĩnh vực cần đẩy mạnh CĐS. Đối với công tác quản lý đảng viên, cần từng bước hoàn thiện hồ sơ điện tử, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị; nâng cao chất lượng quản lý, sinh hoạt, đánh giá và phân loại đảng viên. Việc khai thác dữ liệu phải phục vụ công tác xây dựng Đảng, bảo đảm bí mật thông tin và chấp hành nghiêm các quy định của Đảng, Nhà nước và Quân đội. Hiện, Tổng cục CNQP đang tập trung xây dựng, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu tin cậy về tổ chức đảng, đảng viên và cán bộ phục vụ công tác đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm và quản lý cán bộ. Áp dụng CĐS phải góp phần nâng cao chất lượng đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ. Giá trị của dữ liệu nằm ở khả năng hỗ trợ cấp ủy đánh giá đúng năng lực và lựa chọn đúng cán bộ. Trong định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Tổng cục CNQP chú trọng xây dựng, phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành, tổng công trình sư, cán bộ khoa học trẻ, cán bộ quản lý và lực lượng kế cận đủ sức làm chủ công nghệ chiến lược, khẳng định năng lực tự chủ của CNQP.
CĐS trong hoạt động CTĐ, CTCT cần tập trung xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra, giám sát; chuẩn hóa quy trình quản lý hồ sơ, theo dõi kết quả thực hiện kết luận kiểm tra; tăng cường khai thác dữ liệu để phục vụ phân tích, đánh giá và cảnh báo sớm những hạn chế, bất cập trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Việc ứng dụng công nghệ hướng tới nâng cao tính chính xác, kịp thời và hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát; không thay thế trách nhiệm của tổ chức đảng và người đứng đầu. Mặt khác, yêu cầu bảo vệ chính trị nội bộ, bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự và bí mật công nghệ quốc phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, mọi hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu phục vụ CTĐ, CTCT phải bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng. Không để quá trình CĐS làm phát sinh nguy cơ mất an toàn thông tin hoặc ảnh hưởng đến nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Đặc biệt, CĐS còn tạo điều kiện để các mô hình tốt, cách làm hay được lan tỏa mãnh mẽ; kết quả thi đua được theo dõi, đánh giá khách quan, công bằng; công tác thi đua, khen thưởng thực sự trở thành động lực cổ vũ cán bộ, đảng viên, người lao động phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Đổi mới phương thức tiến hành CTĐ, CTCT trên nền tảng CĐS là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo thống nhất và tổ chức thực hiện kiên trì, bài bản. Trong thời gian tới, để CĐS tiếp tục tạo chuyển biến thực chất về chất lượng lãnh đạo, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan chính trị, cần quán triệt và tổ chức thực hiện tốt một số quan điểm chỉ đạo sau:
Một là, tiếp tục quán triệt các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS; thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của CĐS trong CTĐ, CTCT. CĐS là phương thức hiệu quả nâng cao chất lượng các mặt công tác, trong đó, mọi chủ trương, giải pháp đều hướng vào nâng cao năng lực lãnh đạo và hiệu quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Hiệu quả CĐS trong CTĐ, CTCT được đánh giá bằng nghị quyết, năng lực nắm bắt và định hướng tư tưởng, chất lượng sinh hoạt đảng và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.
Hai là, tập trung hoàn thiện hệ thống dữ liệu và các nền tảng số phục vụ hoạt động của cấp ủy và cơ quan chính trị. Việc đầu tư phải có trọng tâm, trọng điểm; bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng, dữ liệu và con người. Ưu tiên những lĩnh vực tác động trực tiếp đến công tác lãnh đạo, công tác cán bộ, công tác tư tưởng, kiểm tra, giám sát và quản lý đảng viên. Đồng thời hình thành hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác, liên thông, phục vụ hiệu quả hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.
Ba là, đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, coi đây là khâu then chốt để thực hiện CĐS. CĐS chỉ thành công khi đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì có tư duy đổi mới, có năng lực làm chủ công nghệ và phương pháp làm việc hiện đại. Cùng với xây dựng hạ tầng số, phải tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy số, kỹ năng số và khả năng thích ứng nhanh với môi trường số.
Bốn là, CĐS trong CTĐ, CTCT phải gắn chặt với quá trình CĐS của toàn Tổng cục để phát huy, khai thác thế mạnh của từng cơ quan, đơn vị. Từng chương trình nghiên cứu trọng điểm, từng dự án đầu tư chiều sâu, từng dây chuyền sản xuất thông minh, từng doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà máy phải trở thành môi trường để tổ chức đảng phát huy vai trò lãnh đạo, công tác chính trị đồng hành cùng nhiệm vụ chuyên môn và cán bộ, đảng viên phát huy trách nhiệm. CĐS trong CTĐ, CTCT phải đồng hành, định hướng và tạo động lực cho quá trình CĐS của ngành.
Năm là, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển và bảo vệ, giữa mở rộng ứng dụng với giữ vững an toàn, an ninh mạng và bảo mật quân sự. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong CĐS hoạt động CTĐ, CTCT. Quá trình xây dựng các nền tảng số, kết nối và chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự, bảo đảm an ninh mạng và an toàn thông tin. Bên cạnh đó, tích cực đấu tranh, phản bác các luận điệu sai trái, thù địch nhằm hạ thấp vai trò của CĐS trong hoạt động CTĐ, CTCT.
Có thể khẳng định, CĐS đang mở ra cơ hội để CTĐ, CTCT đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động. Khi cấp ủy đổi mới tư duy lãnh đạo, cơ quan chính trị đổi mới phương thức tham mưu, đội ngũ cán bộ, đảng viên đổi mới cách làm và toàn ngành thống nhất hành động, CĐS sẽ thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng CTĐ, CTCT, góp phần xây dựng CNQP tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Trung tướng ĐINH QUỐC HÙNG
Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Tổng cục Công nghiệp quốc phòng