Các doanh nghiệp quân đội (DNQĐ) là lực lượng đặc thù, trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng. Đại hội XIV của Đảng khẳng định: "Sự phát triển của khoa học và công nghệ, nhất là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mở ra nhiều cơ hội trong xây dựng, phát triển kinh tế nói chung, cũng như đối với phát triển nền công nghiệp quốc phòng, an ninh lưỡng dụng, hiện đại, bảo đảm vũ khí, trang bị cho lực lượng vũ trang ngày càng hiện đại". Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng, các DNQĐ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, tiềm ẩn nguy cơ lệch hướng, xem nhẹ yếu tố chính trị, văn hóa. Thực tiễn cho thấy, hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị (CTĐ, CTCT) được tiến hành hiệu quả sẽ góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp lành mạnh, đơn vị hoạt động ổn định, phát triển bền vững. Vì vậy, nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả CTĐ, CTCT trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng và hiệu quả hoạt động của các DNQĐ.
CTĐ, CTCT đóng vai trò định hướng, dẫn dắt và bảo đảm cho quá trình hình thành, củng cố các giá trị văn hóa doanh nghiệp. Không những thế, CTĐ, CTCT còn tham gia trực tiếp vào cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng thành các chuẩn mực hành vi, quy chế quản lý và tiêu chí đánh giá trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Điểm khác biệt căn bản so với doanh nghiệp dân sự là mọi hoạt động kinh tế trong DNQĐ đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Xét về bản chất, CTĐ, CTCT trong DNQĐ là một bộ phận quan trọng của công tác xây dựng Đảng, chịu sự chi phối trực tiếp của các nguyên tắc, yêu cầu về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: "Xây dựng Đảng là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài; chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, cấp bách; gắn xây dựng Đảng với xây dựng cả hệ thống chính trị". Từ đó, yêu cầu đặt ra đối với các DNQĐ là phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng, bảo đảm mọi hoạt động vận hành theo đúng định hướng chính trị, đồng thời đạt hiệu quả kinh tế. Điều này đòi hỏi, hoạt động CTĐ, CTCT phải được tổ chức chặt chẽ, triển khai đồng bộ và gắn trực tiếp với toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh.
.jpg)
Công nhân Tổng công ty xây dựng Lũng Lô thi công Thủy điện Yaly. Ảnh: CTV
Những năm gần đây, hoạt động CTĐ, CTCT trong các DNQĐ thường xuyên được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng có chuyển biến theo hướng thiết thực, sát thực tiễn; sinh hoạt đảng, sinh hoạt chính trị được chú trọng; công tác kiểm tra, giám sát, khen thưởng, kỷ luật được tăng cường... Nhờ đó, các DNQĐ đều duy trì tốt nền nếp kỷ luật lao động, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo đảm an toàn sản xuất.
Tuy nhiên, việc triển khai CTĐ, CTCT trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp vẫn còn một số hạn chế, như: việc học tập, quán triệt nghị quyết vẫn còn biểu hiện hình thức, chậm cụ thể hóa, thiếu các tiêu chí định lượng rõ ràng; nội dung còn mang tính hành chính, chưa bám sát quy trình sản xuất và đặc thù ngành nghề. Chất lượng sinh hoạt đảng còn hình thức, chưa phản ánh rõ những vấn đề nổi lên như chậm tiến độ, vi phạm quy trình kỹ thuật, mất an toàn lao động...
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, nâng cao hơn nữa chất lượng CTĐ, CTCT trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại các DNQĐ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy và nêu gương của đội ngũ cán bộ chủ trì. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: "Nêu cao trách nhiệm, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên..., người đứng đầu và cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp theo phương châm chức vụ càng cao càng phải gương mẫu". Theo đó, cấp ủy, tổ chức đảng cần quy định rõ trách nhiệm của từng cấp trong lãnh đạo xây dựng văn hóa doanh nghiệp; phân công cấp ủy viên phụ trách, trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra các lĩnh vực cụ thể. Cán bộ chủ trì phải thực hiện nghiêm chế độ "bám hiện trường", định kỳ kiểm tra tiến độ, chất lượng công việc; tổ chức giao ban tại nơi sản xuất để kịp thời xử lý vướng mắc. Đồng thời, xây dựng cơ chế đánh giá uy tín cán bộ thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ chấp hành kỷ luật và sự tín nhiệm của người lao động.
.jpg)
Cán bộ Công ty 75 (Binh đoàn 15) hướng dẫn cách cạo mủ cao su cho công nhân là đồng bào dân tộc Gia-rai ở xã Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Ảnh: CTV
Hai là, cụ thể hóa nội dung CTĐ, CTCT trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh. Cấp ủy, chỉ huy chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng hệ thống tiêu chí văn hóa doanh nghiệp gắn với từng lĩnh vực hoạt động, như: kỷ luật lao động, chất lượng sản phẩm, tiến độ thực hiện, an toàn lao động. Các tiêu chí này phải được lượng hóa, đưa vào quy chế làm việc, thi đua khen thưởng và đánh giá đảng viên hằng năm. Đồng thời, xây dựng cơ chế công khai, minh bạch kết quả thực hiện để tạo động lực thi đua trong toàn đơn vị.
Ba là, đổi mới nội dung, phương thức tiến hành CTĐ, CTCT bám sát thực tiễn sản xuất và người lao động. Nội dung sinh hoạt tập thể phải tiến hành công khai, minh bạch, thẳng thắn; tăng cường tổ chức các buổi đối thoại giữa lãnh đạo với người lao động để nắm bắt tâm tư, tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, ứng dụng công nghệ thông tin để tuyên truyền, phổ biến kịp thời chủ trương, quy định, kinh nghiệm trong lao động, sản xuất.
Bốn là, xây dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp theo hướng kỷ luật - trách nhiệm - hiệu quả. Tổ chức các phong trào thi đua như "Lao động giỏi, kỷ luật nghiêm", "Sản xuất an toàn, hiệu quả"; kịp thời biểu dương, nhân rộng mô hình tốt. Cùng với đó xây dựng môi trường làm việc thân thiện, đoàn kết thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt tập thể.
Năm là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị và tăng cường kiểm tra, giám sát gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ CTĐ, CTCT gắn với thực tiễn nhằm nâng cao kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng. Phát huy vai trò của cán bộ chính trị trong trực tiếp bám nắm cơ sở; kịp thời định hướng tư tưởng, động viên người lao động. Tổ chức kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất việc thực hiện CTĐ, CTCT. Kết quả kiểm tra phải được thông báo công khai, gắn với trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Nâng cao hiệu quả CTĐ, CTCT trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại các DNQĐ nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu kinh tế và nhiệm vụ quốc phòng. Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, việc tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tiến hành CTĐ, CTCT không chỉ góp phần xây dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp kỷ luật, trách nhiệm mà còn trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả hoạt động của DNQĐ trong tình hình mới.
Thượng tá, TS. ĐỖ VĂN TRƯỜNG
Khoa Chủ nghĩa xã hội khoa học/Trường Sĩ quan Chính trị
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026.
2. Nguyễn Văn Tân, Văn hóa doanh nghiệp - yếu tố quan trọng để các ngân hàng phát triển bền vững, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, số 509 năm 2022.
3. Phan Thị Hoài Vân, Mấy vấn đề về nâng cao hiệu quả quản trị các doanh nghiệp Quân đội trong tình hình mới, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, số 8 năm 2024.