Năng lực tài chính trong hệ sinh thái Tân Cảng Sài Gòn

Năng lực tài chính của doanh nghiệp là khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm hoạt động và phát triển bền vững. Khác với hiệu quả tài chính hay sức khỏe tài chính tại một thời điểm, năng lực tài chính có nội hàm rộng hơn, không chỉ phản ánh kết quả tài chính mà còn tạo lập, duy trì và phát triển nguồn lực tài chính trong dài hạn, gắn với quản trị và thích ứng trước biến động của môi trường kinh doanh. Đối với ngành cảng biển và logistics, năng lực tài chính mang tính đặc thù do đặc điểm cường độ vốn cao, chu kỳ đầu tư dài và yêu cầu duy trì hoạt động liên tục. Vì vậy, năng lực tài chính thể hiện ở khả năng thanh khoản, cơ cấu vốn, khả năng sinh lời và khả năng kiểm soát rủi ro, duy trì ổn định tài chính trong dài hạn. Đối với các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh, năng lực tài chính còn gắn với yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho các hoạt động logistics mang tính chiến lược, kết nối hiệu quả kinh tế với nhiệm vụ quốc phòng.

Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn là doanh nghiệp quốc phòng, an ninh nòng cốt trong lĩnh vực khai thác cảng container và dịch vụ logistics, hoạt động thông qua hệ sinh thái gồm các công ty thành viên và doanh nghiệp liên kết trong chuỗi giá trị logistics - cảng biển. Trong giai đoạn 2022-2024, hệ sinh thái này chịu tác động của chi phí logistics gia tăng, biến động chuỗi cung ứng và nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn. Bài viết này phân tích năng lực tài chính của hệ sinh thái doanh nghiệp gắn với Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn trên 3 khía cạnh: khả năng thanh khoản, mức độ tự chủ tài chính và khả năng sinh lời; đồng thời bổ sung góc nhìn hệ sinh thái trong phân tích tài chính gắn với yêu cầu kết hợp phát triển kinh tế và nhiệm vụ quốc phòng thông qua 3 doanh nghiệp tiêu biểu: Công ty Cổ phần Tân Cảng Logistics (TCL), Công ty Cổ phần ICD Tân Cảng Long Bình (ILB) và Công ty Cổ phần Cảng Cát Lái (CLL).

Bảng 1. Dữ liệu tài chính cơ bản phục vụ phân tích năng lực tài chính của hệ sinh thái của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn (2022-2024)

(Đơn vị: tỷ đồng)

(Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tài chính kiểm toán của các doanh nghiệp giai đoạn 2022-2024)

Dữ liệu cho thấy sự khác biệt về quy mô và vai trò giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái. ILB có quy mô tài sản lớn nhất, TCL nổi bật về doanh thu và lợi nhuận với xu hướng tăng rõ rệt, trong khi CLL duy trì quy mô tương đối ổn định và hiệu quả sinh lời tốt. Nhìn chung, các doanh nghiệp trên đều có nền tảng vốn chủ sở hữu khá vững, cho thấy mức độ tự chủ tài chính tương đối cao.

Số liệu trên Bảng 2 cho thấy khả năng thanh khoản của các doanh nghiệp trong hệ sinh thái có sự khác biệt rõ rệt. CLL duy trì hệ số thanh toán hiện thời ở mức rất cao, phản ánh khả năng đáp ứng nghĩa vụ ngắn hạn tốt và mức độ an toàn tài chính, dù việc sử dụng tài sản ngắn hạn chưa thật sự tối ưu. TCL duy trì hệ số thanh toán hiện thời trong ngưỡng an toàn, thể hiện sự cân đối tương đối tốt giữa thanh khoản và hiệu quả sử dụng vốn. Trong khi đó, ILB có hệ số thanh toán hiện thời thấp hơn, cho thấy áp lực thanh khoản nhất định. Xét theo góc độ dòng tiền, CLL thể hiện khả năng thanh toán tốt hơn, trong khi TCL và ILB phụ thuộc nhiều hơn vào các nguồn tài trợ ngoài dòng tiền hoạt động. Nhìn chung, khả năng thanh khoản của hệ sinh thái vẫn ở mức an toàn.

Về mức độ tự chủ tài chính, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu cho thấy sự khác biệt về cấu trúc nguồn vốn giữa các doanh nghiệp. CLL duy trì mức đòn bẩy tài chính rất thấp, phản ánh mức độ tự chủ tài chính cao và rủi ro tài chính thấp. TCL có xu hướng gia tăng đòn bẩy tài chính, cho thấy chiến lược mở rộng hoạt động và đầu tư, song vẫn trong ngưỡng kiểm soát được. ILB có hệ số D/E cao nhất, phù hợp với đặc thù doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, nhưng xu hướng giảm dần qua các năm phản ánh nỗ lực cải thiện cơ cấu vốn theo hướng an toàn hơn. Tổng thể, hệ sinh thái duy trì mức độ tự chủ tài chính tương đối tốt.

Về khả năng sinh lời, kết quả cho thấy sự phục hồi khá rõ của hệ sinh thái trong giai đoạn hậu Covid-19. TCL đạt hiệu quả sinh lời cao và ổn định, phản ánh vai trò động lực tăng trưởng trong hệ sinh thái. CLL cũng duy trì mức sinh lời tốt và có xu hướng cải thiện, cho thấy hiệu quả hoạt động ổn định của mảng khai thác cảng. Trong khi đó, ILB có mức tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) thấp hơn nhưng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) tương đối cao, phản ánh tác động của đòn bẩy tài chính đối với lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Nhìn chung, khả năng sinh lời của hệ sinh thái ở mức tích cực.

Như vậy, năng lực tài chính của hệ sinh thái doanh nghiệp ở Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn được duy trì ở mức tương đối ổn định trong giai đoạn hậu Covid-19, thể hiện qua thanh khoản an toàn, cơ cấu vốn tương đối hợp lý và hiệu quả sinh lời có xu hướng phục hồi. Sự phân hóa giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái không làm suy giảm năng lực tài chính tổng thể mà tạo nên tính bổ trợ trong chuỗi giá trị logistics - cảng biển. Ở góc độ kinh tế - quốc phòng, nền tảng tài chính này góp phần duy trì năng lực logistics mang tính chiến lược, hỗ trợ ổn định chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng trong bối cảnh biến động toàn cầu.

Thực tiễn năng lực tài chính của hệ sinh thái Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn cho thấy, ở góc độ quản trị doanh nghiệp, cần duy trì sự cân bằng giữa thanh khoản và hiệu quả sử dụng vốn, đồng thời kiểm soát đòn bẩy tài chính phù hợp với từng mắt xích trong chuỗi giá trị nhằm bảo đảm tăng trưởng đi đôi với an toàn tài chính dài hạn. Đồng thời, việc duy trì năng lực tài chính ổn định đối với các doanh nghiệp logistics - cảng biển gắn với quốc phòng, an ninh là điều kiện quan trọng để bảo đảm năng lực logistics chiến lược, duy trì ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ kinh tế gắn với quốc phòng trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và khu vực có những biến động khó lường.

ThS. LÊ THANH THỦY

Đại học Ngoại thương Hà Nội

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Brigham, E. F., & Ehrhardt, M. C. (2017). Financial Management: Theory & Practice (15th ed.). Cengage Learning.

2. Công ty Cổ phần Cảng Cát Lái. (2022-2024). Báo cáo tài chính năm.

3. Công ty Cổ phần Tân Cảng Logistics. (2022-2024). Báo cáo tài chính năm.

4. Công ty Cổ phần ICD Tân Cảng Long Bình. (2022-2024). Báo cáo tài chính năm.

5. Ngô Thế Chi & Nguyễn Trọng Cơ. (2022). Giáo trình phân tích tài chính doanh nghiệp. NXB Tài chính.

6. Notteboom, T., & Rodrigue, J. P. (2005). Port regionalization: Towards a new phase in port development. Maritime Policy & Management, 32(3), 297–313. Ross, S. A., Westerfield, R., & Jordan, B. D. (2019). Fundamentals of Corporate Finance (12th ed.). McGraw-Hill.

7. Saigon Newport Corporation. (2024a). Global reach, global connection.

8. Saigon Newport Corporation. (2024b). Port operations and logistics services.

9. Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn. (2024). Báo cáo hoạt động sản xuất, kinh doanh.