Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là lực lượng then chốt tham mưu, quản lý, chỉ đạo xây dựng, phát triển CNQP. Đồng thời, là bộ phận tiên tiến, đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ (KHCN) hiện đại, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm CNQP, góp phần hiện đại hóa Quân đội. Đặc điểm của nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao được thể hiện qua một số nội dung chính sau:
Trước hết, là lực lượng tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", ý chí tự lực, tự cường, khát vọng cống hiến, tận tâm gắn bó xây dựng, phát triển CNQP Việt Nam.
Đây là đặc điểm nổi bật, phản ánh sự khác biệt giữa nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao với nguồn nhân lực có trình độ cao ở bên ngoài Quân đội. Trên cơ sở nhận thức sâu sắc vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của CNQP, các chủ thể, lực lượng chủ động tạo nguồn, tích cực giáo dục, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ". Đồng thời, ý thức sâu sắc về trọng trách được giao, mỗi cá nhân tích cực, tự giác học tập, rèn luyện, có lối sống trung thực, khát vọng cống hiến, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, gắn bó xây dựng, phát triển CNQP Việt Nam. Nhờ đó, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao có đủ sức mạnh để vượt qua khó khăn, thử thách, phát huy cao độ tư duy độc lập, sáng tạo trong nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT) hiện đại, tạo ra những sản phẩm có giá trị cao, khẳng định thương hiệu CNQP Việt Nam.
.jpg)
Quang cảnh tọa đàm khoa học đề tài cấp Bộ Quốc phòng "Phát triển nguồn nhân lực công nghiệp quốc phòng chất lượng cao thời kỳ mới" (tháng 8/2026). Ảnh: HẢI ĐĂNG
Thứ hai, có trình độ cao về chuyên môn, kỹ thuật - công nghệ quân sự, kỹ năng chuyên sâu về nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất, hiện đại hóa VKTBKT, phương tiện đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh.
Đây là đặc điểm nổi bật, xuyên suốt của nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao; sự khác biệt giữa nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao với nguồn nhân lực phổ thông phục vụ CNQP. Hầu hết nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao được đào tạo bài bản, có trình độ, kiến thức sâu rộng về các lĩnh vực then chốt như cơ khí chính xác, công nghệ thông tin, điện tử, tự động hóa, công nghệ vật liệu, công nghệ đóng tàu... Họ không chỉ là những trí thức tiêu biểu, có trình độ học vấn cao, chuyên môn sâu mà còn có kỹ năng thực hành chuyên nghiệp; gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết với thực hành, giữa nghiên cứu, thiết kế, chế tạo VKTBKT với khai thác, nâng cao hiệu quả sử dụng, bảo đảm sự liên tục, đồng bộ trong chuỗi phát triển VKTBKT, phương tiện đặc thù ngày càng hiện đại. Qua đó, bảo đảm cho nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao trở thành lực lượng tiên tiến, bộ phận ưu tú của nguồn nhân lực CNQP, đóng vai trò then chốt trong lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; là trung tâm kết nối trong nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, bảo trì VKTBKT, phương tiện đặc thù, nâng tầm chất lượng sản phẩm CNQP, tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy sự phát triển của CNQP Việt Nam.
Thứ ba, có tác phong làm việc khoa học, tỉ mỉ, thận trọng, tư duy nhanh nhạy, thích ứng với sự phát triển của KHCN hiện đại, tuân thủ chặt chẽ cơ chế lãnh đạo, quản lý đặc thù quân sự, quốc phòng.
Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao được tôi luyện và ngày càng trưởng thành trong quá trình sản xuất công nghiệp hiện đại, chịu sự quản lý chặt chẽ theo mô hình tổ chức quân sự với yêu cầu cao mang tính đặc thù của CNQP. Do đó, có tác phong làm việc khoa học, tỉ mỉ, thận trọng, ý thức tổ chức kỷ luật cao, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, quy trình kỹ thuật, an toàn, bảo mật tuyệt đối trong nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, sản xuất, bảo trì VKTBKT, phương tiện đặc thù. Trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao luôn là tấm gương mẫu mực chấp hành các quy chế, quy định, tuân thủ chặt chẽ cơ chế lãnh đạo, quản lý, bảo đảm bí mật, an toàn.
Trong điều kiện phát triển nhanh chóng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao luôn thể hiện rõ tư duy đổi mới sáng tạo, linh hoạt trong tiếp cận và ứng dụng thành tựu KHCN hiện đại. Đồng thời, với bản lĩnh, trí tuệ trong quản lý, điều hành, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao luôn nhạy cảm với cái mới, có khả năng phát hiện nhanh, đề xuất giải pháp sáng tạo và tổ chức thực thi hiệu quả, vừa phục vụ phát triển CNQP, vừa góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước.
.jpg)
Nhóm nghiên cứu của Viện Thiết kế tàu quân sự (Tổng cục CNQP) trao đổi giải pháp triển khai đề tài khoa học. Ảnh: NGỌC ANH
Thứ tư, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao có thể chất, tâm lý ổn định, vững vàng; sẵn sàng đối mặt với khó khăn, thử thách.
Nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao phải đối mặt với những khó khăn, thử thách từ tính chất công việc nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất vũ khí, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự an toàn của bản thân, tập thể, chấp nhận mọi hiểm nguy vì sự phát triển của CNQP Việt Nam. Bên cạnh đó, một số cơ sở CNQP đóng quân ở vùng xa, gặp khó khăn về môi trường, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn, đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu vươn lên.
Thứ năm, có khả năng tiếp nhận, chuyển giao công nghệ hiện đại, tích cực hợp tác quốc tế về CNQP; chấp hành nghiêm quy chế, quy định trong giao lưu, hội nhập, bảo đảm giữ gìn bí mật quân sự, bí mật quốc gia.
Xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đặt ra yêu cầu cao đối với sự phát triển CNQP Việt Nam. Trong quá trình đó, bản lĩnh, trình độ, khả năng tiếp nhận, chuyển giao công nghệ từ nước ngoài của nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao không ngừng được nâng lên, trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy hội nhập quốc tế và hợp tác quốc tế về CNQP. Với bản lĩnh, trình độ và khả năng nổi trội, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao nỗ lực vươn lên làm chủ KHCN, đổi mới phương thức quản lý, gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động hội nhập quốc tế, thương mại quốc tế với chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, nội địa hóa sản phẩm CNQP.
Mặt khác, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là những người có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế; tích cực, chủ động hợp tác với các chuyên gia quốc tế, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác quốc tế về đào tạo, nghiên cứu khoa học, tiến hành các hoạt động xúc tiến thương mại sản phẩm CNQP, liên doanh, liên kết trong hoạt động CNQP. Do đặc thù công việc và tính chất nhiệm vụ của CNQP liên quan trực tiếp đến tiềm lực quốc phòng, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bảo mật, gương mẫu chấp hành quy chế, quy định trong giao lưu hội nhập, giữ gìn bí mật quân sự, bí mật quốc gia.
Có thể khẳng định, nguồn nhân lực CNQP chất lượng cao là nhân tố cốt lõi, giữ vai trò quyết định trong quá trình xây dựng và phát triển CNQP theo hướng tự chủ, hiện đại, lưỡng dụng và hội nhập. Vì vậy, nhận diện đúng đặc điểm, yêu cầu và tiềm năng của lực lượng này là tiền đề để xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp, phát huy tối đa trí tuệ, bản lĩnh và năng lực sáng tạo của nguồn nhân lực chất lượng cao. Qua đó, tạo động lực thúc đẩy nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm CNQP, góp phần xây dựng tiềm lực quốc phòng vững mạnh, hiện đại hóa Quân đội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.
Thiếu tướng, PGS, TS. NGUYỄN QUANG PHÁT
Nguyên Phó Chính ủy Học viện Chính trị/Bộ Quốc phòng