Xây dựng Quân đội "2 kiên định" - Sức mạnh của "tiềm lực mềm"

Bước sang kỷ nguyên phát triển mới, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa có những thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình", thúc đẩy "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", xuyên tạc đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, thực hiện âm mưu "phi chính trị hóa" quân đội. Vì vậy, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân là yêu cầu có ý nghĩa sống còn.

Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) đã phát biểu chỉ đạo toàn quân thực hiện tốt "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và "5 vững". Đây là những vấn đề căn cốt, bao trùm toàn diện, định hướng chiến lược để toàn quân thực hiện thắng lợi đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng. Trong đó "2 kiên định" gồm: "Kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; Kiên định xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, góp phần giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội" đã cụ thể hóa hơn quan điểm "người trước, súng sau" của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. Đồng thời là sức mạnh của "tiềm lực mềm" - khả năng của Quân đội trong việc quy tụ, thuyết phục và lan tỏa đối với xã hội, thể hiện giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ", quan hệ gắn bó với nhân dân, uy tín trong đối ngoại quốc phòng và sự đúng đắn, tính chính nghĩa trong đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng.

Lực lượng Quân đội tham gia diễu binh, diễu hành tại Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (ngày 2/9/2025).       Ảnh: NHẬT BẮC

Xây dựng Quân đội "2 kiên định" có ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn sâu sắc, nền tảng gắn kết chặt chẽ giữa sức mạnh chính trị, tinh thần với sức mạnh quân sự, tạo thành sức mạnh tổng hợp của Quân đội. Kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng có ý nghĩa định hướng chiến lược trong xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh toàn dân gắn với xây dựng "thế trận lòng dân", xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc; chủ động phòng ngừa nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa, xử lý linh hoạt, hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng còn thể hiện ở kiên định chính sách quốc phòng "4 không"; kiên trì giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế; chủ động, tích cực tham gia các cơ chế hợp tác quốc phòng song phương, đa phương phù hợp với lợi ích quốc gia, dân tộc.

Kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là nền tảng quyết định bản chất cách mạng, mục tiêu, lý tưởng và sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại. Quân đội ta là quân đội nhân dân. Nhân dân có Đảng lãnh đạo. Đảng có chính cương, chính sách. Đã là quân đội nhân dân thì phải học chính sách của Đảng"1. Trước hết là kiên định giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết tâm cao, tinh thần sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Cùng với đó, gắn với xây dựng phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, kỷ luật nghiêm minh, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm với đồng chí, đồng đội, gắn bó với nhân dân, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới.

Diễu binh lực lượng vũ trang trên biển nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.     Ảnh: THÁI HÀ

Trong giai đoạn hiện nay, xây dựng Quân đội "2 kiên định" là yêu cầu nền tảng để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Do vậy, cần tập trung thực hiện một số giải pháp sau:

Một là, đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, tạo sự thống nhất nhận thức, hành động cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân, trọng tâm là lý luận về đường lối đổi mới, nhất là Nghị quyết số 44-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII… Tích cực đổi mới hình thức, phương pháp, kết hợp chặt chẽ giữa học tập nghị quyết với sinh hoạt chính trị, tọa đàm, diễn đàn gắn với thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ đột xuất. Phương pháp phải thiết thực, sinh động, lấy hiệu quả chuyển biến về nhận thức, niềm tin và hành động làm thước đo. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, từng bước xây dựng hệ thống học liệu số, bài giảng điện tử, nền tảng học tập trực tuyến phù hợp.

Vũ khí, trang bị do Công nghiệp quốc phòng Việt Nam sản xuất, nâng cấp trưng bày tại Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2024.        Ảnh: THÀNH HƯNG

Hai là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng. Quán triệt sâu sắc quan điểm Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: "Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân"2, nghiên cứu, cụ thể hóa trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp nhiệm vụ từng cơ quan, đơn vị. Đề cao trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong tổ chức thực hiện "2 kiên định" bằng những chương trình, kế hoạch, biện pháp cụ thể; phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện "2 kiên định" ở các cấp, kịp thời biểu dương, nhân rộng mô hình tốt, cách làm hay.

Ba là, phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới. Nội dung này phải được cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả trên các mặt công tác. Qua đó, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Quân đội, bồi đắp sức mạnh "tiềm lực mềm", xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh đó, quán triệt sâu sắc, triển khai toàn diện công tác đối ngoại quốc phòng theo đúng chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thông qua đối ngoại quốc phòng, lan tỏa hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, kỷ luật, yêu chuộng hòa bình và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, một kênh quan trọng để thể hiện sức mạnh "tiềm lực mềm" của Quân đội và đất nước.

Bốn là, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc. Quán triệt quan điểm Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII: "Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành công tác dân vận, thực hiện tốt chức năng "đội quân công tác", luôn gắn bó mật thiết với nhân dân"3, nhận thức đầy đủ quan hệ quân - dân là nguồn cội sức mạnh, nền tảng chính trị - xã hội vững chắc của Quân đội. Tích cực tham gia phong trào "Dân vận khéo" gắn với xây dựng đơn vị dân vận tốt, hướng vào các hoạt động phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng hạ tầng dân sinh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phổ biến kiến thức pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo, địa bàn đặc biệt khó khăn, cần phát huy hơn nữa vai trò nòng cốt của Quân đội trong giúp đỡ nhân dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống.

Năm là, chủ động phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, gắn với đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch. Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, định hướng tư tưởng, nâng cao sức "đề kháng" cho cán bộ, chiến sĩ trước các quan điểm sai trái, thông tin xấu độc trên không gian mạng và tác động tiêu cực từ mặt trái của cơ chế thị trường. Nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, sinh hoạt chính trị, tự phê bình và phê bình. Xây dựng bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, lối sống lành mạnh, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ. Tăng cường công tác quản lý tư tưởng, kỷ luật, các mối quan hệ xã hội của quân nhân, kịp thời phát hiện những biểu hiện tiêu cực để có biện pháp giáo dục, định hướng, giải quyết phù hợp.

Xây dựng quân đội "2 kiên định" – Sức mạnh của "tiềm lực mềm" là vấn đề có tính nguyên tắc xuyên suốt nhằm củng cố phẩm chất chính trị, bản lĩnh, ý chí, phát huy giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ", tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt với nhân dân và nâng cao uy tín quốc tế, qua đó góp phần quan trọng xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Thiếu tướng, PGS, TS. HOÀNG VĂN PHAI

Phó Giám đốc Học viện Chính trị/Bộ Quốc phòng

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Hồ Chí Minh - Toàn tập, Tập 7, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H. 2011, tr. 217.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.115-116.

3. Tổng cục Chính trị, Tài liệu học tập Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2025, tr.23.