Năm 2025, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng (CNQP) tiếp tục cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đảng ủy Tổng cục đã lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc tổ chức thực hiện quyết liệt phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tế và đã đạt được một số kết quả nổi bật như sau:
Trước hết, công tác hoàn thiện thể chế đã đạt được những bước tiến dài khi Tổng cục hoàn thành xây dựng và được cấp có thẩm quyền ban hành 22 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 5 Nghị định của Chính phủ, 8 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 9 Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Hệ thống văn bản này đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi, tháo gỡ kịp thời những "điểm nghẽn", thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, chế tạo vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT) phục vụ quốc phòng và an ninh.
Song song với đó, công tác tham mưu, quản lý và tổ chức chỉ đạo, triển khai nghiên cứu, chế tạo vũ khí tích hợp hệ thống, công nghệ cao có nhiều đột phá, đổi mới sáng tạo với phương châm "Quyết liệt, sâu sát, kịp thời, linh hoạt, hiệu quả". Nhờ đó, đã rút ngắn đáng kể thời gian từ nghiên cứu đến sản xuất VKTBKT. Tích cực, chủ động triển khai quyết liệt, hiệu quả, chất lượng 4 chương trình, đề án, dự án KHCN và hàng trăm đề tài KHCN các cấp; trong đó, đã nghiệm thu hơn 50 đề tài, 92,2% được Hội đồng kiến nghị đưa vào sản xuất loạt "0". Đặc biệt, Tổng cục đã quyết liệt nghiên cứu, thiết kế để sản xuất kịp thời xe chiến đấu bộ binh XCB-01 và XTC-02 phục vụ nhiệm vụ A80. Từ các kết quả nghiên cứu, Tổng cục đã làm chủ thiết kế, công nghệ lõi, công nghệ nền trong chế tạo nhiều loại VKTBKT tích hợp hệ thống, công nghệ cao, tạo nền tảng vững chắc để từ năm 2026 bước vào giai đoạn nghiên cứu, chế tạo các loại VKTBKT tiên tiến, hiện đại và mang tính chiến lược hơn.
.jpg)
Đoàn công tác của Bộ Quốc phòng khảo sát chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật do Tổng cục CNQP chế tạo tại Sư đoàn 330 (Quân khu 9). Ảnh: THANH TÙNG
Công tác chuyển đổi số, cải cách hành chính cũng được triển khai đồng bộ, toàn diện, bám sát Kế hoạch của Bộ Quốc phòng. Kết quả cơ bản đáp ứng yêu cầu đề ra, một số nội dung vượt chỉ tiêu được giao. Trong đó, tỷ lệ ký số cá nhân đạt 96,32% (đứng thứ 25/67 cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng); 100% hồ sơ thủ tục hành chính được giải quyết trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai đồng bộ, quyết liệt và đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu nhiệm vụ năm 2025. Tổng cục đã hoàn thành xây dựng và được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt "Chương trình đẩy mạnh sản xuất thông minh, chuyển đổi số của các nhà máy, doanh nghiệp trong Bộ Quốc phòng" để thực hiện trong toàn quân. Đánh giá chung, năm 2025 là năm Tổng cục CNQP hoàn thành xuất sắc các mục tiêu về KHCN và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là việc triển khai Luật CNQP, an ninh và động viên công nghiệp vào đời sống.
Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn một số hạn chế đó là: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành ở một số cơ quan, đơn vị đôi khi còn lúng túng, chưa sâu sát, quyết liệt. Nhận thức về vai trò của đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của một bộ phận cán bộ, nhân viên chưa thực sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Nguồn nhân lực chất lượng cao trực tiếp tham gia nghiên cứu KHCN còn thiếu cả về số lượng, chất lượng. Việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù vào thực tế còn chưa kịp thời, thiếu đổi mới sáng tạo. Nhiều nhiệm vụ KHCN nghiên cứu, chế tạo VKTBKT công nghệ cao, có ý nghĩa chiến lược chưa được triển khai thực hiện kịp thời; chưa có nhiều sản phẩm ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại (như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn…). Việc số hóa hồ sơ tài liệu còn nhiều hạn chế, chưa kết nối liên thông giữa các phần mềm…
.jpg)
Dây chuyền sản xuất quốc phòng mới của Nhà máy Z131. Ảnh: PHƯƠNG ANH
Thời gian tới, để thực hiện có chất lượng và hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Quốc phòng, nhất là chủ đề năm 2026 "Quyết tâm nghiên cứu, chế tạo vũ khí, trang bị tiên tiến, hiện đại", "sớm đưa sản phẩm vũ khí vào trang bị" theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Quân ủy Trung ương lần thứ 15, Tổng cục CNQP xác định tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương đến từng tổ chức đảng, đảng viên; nâng cao trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Hai là, tập trung rà soát, đẩy mạnh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao; trong đó, cần thực hiện theo nguyên tắc: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm; các nhiệm vụ cần phải định lượng được kết quả thực hiện và có tiêu chí đánh giá hiệu quả đạt được.
Ba là, tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức, biên chế, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan và viện nghiên cứu; thành lập các phòng nghiên cứu phát triển và bổ sung cán bộ chuyên trách quản lý KHCN ở các nhà máy; rà soát, bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho các viện, nhà máy; tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ khoa học kỹ thuật; rà soát, đánh giá, phân loại nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu nghiên cứu KHCN, dần hình thành các nhóm nghiên cứu chuyên sâu về KHCN, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; xây dựng đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, tổng công trình sư.
Bốn là, tiếp tục nghiên cứu áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù trong các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành; rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số có điểm nghẽn, bất cập, kịp thời đề xuất báo cáo Thủ trưởng Bộ Quốc phòng xem xét sửa đổi.
Năm là, tích cực, chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nghiên cứu thiết kế, chế tạo VKTBKT đáp ứng tiến độ, chất lượng; đặc biệt là các nhiệm vụ trọng tâm triển khai trong thời gian ngắn, cấp bách. Đẩy mạnh đề xuất mở mới các chương trình, nhiệm vụ KHCN nghiên cứu VKTBKT có ý nghĩa chiến lược, tích hợp hệ thống, công nghệ cao, công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, vật tư kỹ thuật đặc chủng phục vụ sản xuất VKTBKT. Xây dựng môi trường và hệ sinh thái KHCN, tạo ra cơ chế gắn kết chặt chẽ giữa viện nghiên cứu - nhà trường - nhà máy sản xuất - đơn vị sử dụng sản phẩm - các tổ chức tài chính.
Sáu là, báo cáo Thủ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt ngân sách đẩy mạnh sản xuất thông minh; triển khai Dự án Hệ sinh thái số ngành CNQP giai đoạn 2026-2028; thực hiện tốt các nhiệm vụ cải cách hành chính đáp ứng yêu cầu đề ra. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, nâng cao tiềm lực, hạ tầng để phục vụ công tác nghiên cứu KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chú trọng đầu tư các dây chuyền sản xuất tự động, ưu tiên các công đoạn nguy hiểm, độc hại, từng bước xây dựng nhà máy thông minh.
Bảy là, đẩy mạnh hợp tác chuyển giao công nghệ trong nghiên cứu, chế tạo các loại VKTBKT tích hợp hệ thống, công nghệ cao, có ý nghĩa chiến lược; đặc biệt là huy động các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, các cán bộ KHCN đã nghỉ hưu tham gia nghiên cứu, chế tạo VKTBKT, nhất là các vũ khí tích hợp hệ thống, công nghệ cao.
Tám là, tăng cường các hoạt động đổi mới sáng tạo trong quản lý, nghiên cứu KHCN và quản trị doanh nghiệp; tích cực tham gia các giải thưởng KHCN của Nhà nước, Bộ Quốc phòng (phấn đấu năm 2026 đạt 2 Giải thưởng Hồ Chí Minh và 1 Giải thưởng Nhà nước về KHCN); xây dựng hồ sơ tham gia một số giải thưởng KHCN đối với các sản phẩm tích hợp hệ thống, công nghệ cao đã nghiên cứu, chế tạo thành công trong năm 2025.
Trong thời gian tới, nhiệm vụ của Tổng cục CNQP rất nặng nề, trọng tâm là nghiên cứu KHCN để chế tạo các loại vũ khí mới, hiện đại, có tính tích hợp hệ thống, công nghệ cao, có ý nghĩa chiến lược và chuyển đổi số toàn diện, đồng bộ trên các mặt công tác. Do vậy, đòi hỏi sự nỗ lực, cố gắng từ lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan quản lý đến đội ngũ cán bộ, công nhân viên, người lao động để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra.
Thiếu tướng, TS. NGUYỄN HỒNG SƠN
Cục trưởng Cục Quản lý công nghệ, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng