Tiền thân Phòng Tài chính Tổng cục CNQP là Phòng Tài vụ thuộc Cục Quản lý xí nghiệp (Tổng cục Kỹ thuật). Ngược dòng lịch sử, tại Quyết định số 243/QĐ-KT ngày 29/4/1981 của Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật (nay là Tổng cục CNQP) đã quy định tổ chức và biên chế của Cục Quản lý xí nghiệp, trong đó có Phòng Tài vụ. Sau nhiều lần thay đổi tên gọi, từ Vụ Kế toán - Tài chính thuộc Tổng cục Kỹ thuật (năm 1987), thành Vụ Tài chính thuộc Tổng cục CNQP và Kinh tế (năm 1989), rồi Vụ Tài chính thuộc Tổng cục CNQP (năm 1999), cùng với việc Bộ Quốc phòng điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của Tổng cục CNQP, từ năm 2000 đến nay, cơ quan quản lý tài chính Tổng cục CNQP mang tên Phòng Tài chính.
Trong hành trình 45 năm xây dựng và phát triển, dù tên gọi và quy mô tổ chức có sự thay đổi theo yêu cầu nhiệm vụ, song các thế hệ cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp (QNCN) Phòng Tài chính luôn kế thừa, phát huy truyền thống quý báu, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm và quản lý tài chính cho các cơ sở sản xuất quốc phòng. Đồng thời, tham mưu kịp thời các biện pháp khơi thông nguồn vốn, giúp các nhà máy thực hiện thắng lợi nhiệm vụ sản xuất quốc phòng và kinh tế. Đặc biệt, trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN, Phòng Tài chính đã nghiên cứu, xây dựng, đề xuất ban hành nhiều văn bản pháp quy quan trọng, có tính chất mở đường, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho bộ đội tham gia lao động sản xuất, xây dựng kinh tế và đổi mới cơ chế tài chính tại các doanh nghiệp quốc phòng.
Cán bộ Phòng Tài chính Tổng cục CNQP trong giờ làm việc. Ảnh: HẢI ĐĂNG
Bước vào giai đoạn mới, trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và phát triển CNQP theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, Phòng Tài chính đã chủ động dự báo, tham mưu với Đảng ủy, chỉ huy Tổng cục CNQP nhiều chủ trương quản lý ngân sách "đúng, trúng, linh hoạt", phù hợp với tình hình thực tiễn. Phòng đã tham mưu thực hiện đa dạng hóa nguồn lực tài chính nhằm triển khai các chương trình, đề án nghiên cứu, chế tạo các loại vũ khí, khí tài hiện đại, có ý nghĩa chiến lược. Trong đó, việc báo cáo Bộ Quốc phòng tăng khung dự toán ngân sách hằng năm không chỉ giúp bảo đảm chi thường xuyên mà còn tạo đột phá trong đầu tư tăng năng lực, nâng công suất các dây chuyền sản xuất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển CNQP theo tinh thần Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 26/1/2022 của Bộ Chính trị về "đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng đến năm 2030 và những năm tiếp theo". Bên cạnh đó, Phòng chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền tăng phân kỳ dự toán ngân sách hằng năm đáp ứng nhu cầu mua sắm, sửa chữa, duy tu của các đơn vị; tăng ngân sách khoa học, công nghệ triển khai các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu nền, nghiên cứu cơ bản phục vụ sản xuất vũ khí, trang bị thông minh, hiện đại, tích hợp hệ thống. Đặc biệt, việc huy động nguồn lực tài chính có bước đột phá trong sử dụng nguồn vốn từ các hợp đồng xuất khẩu giá trị lớn và thông qua các hợp đồng tư vấn xuất khẩu đối với các đơn vị trực thuộc để tái đầu tư công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất. Ngoài ra, Phòng còn chủ trì và tham gia đề xuất nhiều cơ chế tạo nguồn lực tài chính, được cụ thể hóa bằng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, đảm bảo hành lang pháp lý cho phát triển CNQP. Đồng thời, chủ trì xây dựng kế hoạch hành động Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Tổng cục; kiện toàn Ban Chỉ đạo phong trào thi đua xây dựng "Đơn vị quản lý tài chính tốt"; tham gia xây dựng quy chế lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác tài chính…
Trong thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra, giám sát, Phòng Tài chính luôn sâu sát hướng dẫn các đơn vị lập, phân bổ và quyết toán ngân sách chặt chẽ; quản lý các hoạt động có thu; việc chấp hành pháp luật về sử dụng vốn, tài sản nhà nước, chế độ quản lý tài chính, kế toán và vốn đầu tư xây dựng nhằm bảo toàn, phát triển vốn và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; chỉ đạo công tác quyết toán dự án hoàn thành, quyết toán ngân sách và tổng kết công tác tài chính hằng năm... Qua đó, kịp thời tham mưu với Ban Thường vụ Đảng ủy, chỉ huy Tổng cục các giải pháp xử lý và biện pháp cảnh báo sớm, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các đơn vị, doanh nghiệp. Phòng Tài chính cũng tích cực chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị triển khai lập, trình và thẩm định phương án giá sản phẩm quốc phòng; phối hợp với các cơ quan xây dựng, điều chỉnh định mức kinh tế kỹ thuật sản phẩm quốc phòng phù hợp với thực tế sản xuất và đặc thù của các đơn vị...
Chi bộ Phòng Tài chính tổ chức Lễ kết nạp đảng viên mới (tháng 12/2025). Ảnh: TUẤN MINH
Với những thành tích đạt được trong 45 năm xây dựng và phát triển, Phòng Tài chính Tổng cục CNQP đã được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (năm 2020), hạng Nhì (năm 2013), hạng Ba (năm 2008); Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2011) cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Nhân kỷ niệm 45 năm Ngày truyền thống, Phòng Tài chính vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (lần thứ hai).
Để đạt được những kết quả trên, Phòng Tài chính luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện của Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo, chỉ huy Tổng cục CNQP; kế thừa truyền thống, kinh nghiệm quý báu của các thế hệ đi trước; đồng thời phát huy tốt sức mạnh tập thể, tinh thần đoàn kết của cán bộ, đảng viên, Phòng đã thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng; đẩy mạnh phong trào thi đua Quyết thắng gắn với phong trào thi đua "Xây dựng đơn vị quản lý tài chính tốt" và tinh thần đổi mới sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Trong thời gian tới, với phương châm "Linh hoạt - Hiệu quả - Trung thực", phát huy truyền thống 45 năm xây dựng và phát triển, tập thể cán bộ, sĩ quan, QNCN Phòng Tài chính tiếp tục nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Phòng xác định tập trung đảm bảo nguồn lực tài chính cho các nhiệm vụ của Tổng cục, đáp ứng yêu cầu phát triển CNQP theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, gắn kết chặt chẽ và trở thành mũi nhọn của công nghiệp quốc gia. Chủ động tham mưu với cấp ủy, chỉ huy các cấp về công tác tài chính, đảm bảo cho thực hiện nhiệm vụ chính trị; quản lý, sử dụng tài chính - ngân sách đúng pháp luật, hiệu quả; xây dựng ngành tài chính vững mạnh cả về lực lượng và tổ chức; phấn đấu 100% đơn vị đạt danh hiệu "Đơn vị quản lý tài chính tốt".
Thành tích đạt được cùng những mục tiêu, giải pháp đã đề ra, sẽ là tiền đề, động lực để Phòng Tài chính Tổng cục CNQP phát huy tối đa nội lực, tranh thủ ngoại lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng ngành tài chính Tổng cục vững mạnh, thực sự là điểm tựa tài chính cho hành trình tự chủ phát triển CNQP trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển hùng cường và thịnh vượng của dân tộc.
Đại tá, ThS. NHÂM THÁI TRUNG
Trưởng phòng Tài chính Tổng cục Công nghiệp quốc phòng